İş Sağlığı Profesyonelleri için Uluslararası Etik Kurallar (ISAC) 2017-10-09

ISAC, etik, iş güvenliği etik kurallar

  1. Fatih Özcan
    İş Sağlığı Profesyonelleri için Uluslararası Etik Kurallar (ISAC)
    International Code of Ethics for Occupational Health Professionals (ICOH)

    etik.png
    1. ICOH’ un tüm hekimler için var olan etik kurallardan ayrı bir uluslararası iş sağlığı etik kurallarını benimsemesinin birçok nedeni vardır. Birincisi, iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının, işçi, işveren, toplum, halk sağlığı ve sosyal güvenlik ve adalet makamları gibi diğer kurumlara karşı karmaşık ve kimi zaman çalışma yaşamındaki bu taraflar nedeniyle birbiriyle çelişen sorumluluklarının olduğunun daha fazla anlaşılmasıdır. İkincisi, zorunlu ya da gönüllü olarak kurulan iş sağlığı hizmet birimlerindeki artış sonucu, iş sağlığı alanında çalışanların sayılarındaki artıştır. Diğer bir neden ise, iş sağlığı uygulamalarının farklı alanlardan uzmanların katılımını gerekli kılan çok bilimli yapıya dönüşmesidir.
    2. Uluslararası etik kurallar, özel ya da kamu işletmelerinde iş güvenliği, hijyen, sağlık ve çevre ile ilgili görev yapan ve sorumluluk alan uzmanlar için uygundur. Bu Kurallar çerçevesinde tanımlanan iş sağlığı profesyonelleri terimi, mesleği gereği profesyonel anlamda sorumluluk alarak iş sağlığı gündemiyle uğraşan geniş bir grup için kullanılmıştır. Kuralların kapsamı, iş sağlığı profesyonellerinin hem bireysel çalışmalarını, hem de bir kurum için veya iş gereği müşteri ya da kullanıcılara hizmet verdikleri girişimleri içerir. Kurallar, iş sağlığı çalışanları tarafından ve hizmet birimlerinde, serbest pazar koşullarında ya da kamuda bulunmalarına bakılmaksızın uygulanmalıdır.
    3. 1992 Uluslararası Etik Kuralları iş sağlığı alanında genel etik ilkeleri getirmiştir. Bu kurallar günümüzde de geçerli olmakla beraber, iş sağlığı uygulama alanlarında yaşanan değişim nedeniyle, uyumun güçlendirilmesi için tekrar gözden geçirilmesi ve güncellenmesi gerekmektedir. Ayrıca Kurallar’ın, toplum ve profesyoneller tarafından tartışılan konulara bağlı olarak ortaya çıkan yeni iş sağlığı etiği konularını kapsaması ve düzenli olarak yeni terminoloji ile birlikte yorumlanması gereklidir. Kullanım değerine gereksinim, sürekli niteliksel gelişme ve saydamlık, dünya ekonomisinin küreselleşmesi ve uluslararası ticaretin serbestleşmesi, bilgi teknolojilerinin üretim ve hizmetin temel bileşeni olarak sunulması gibi toplumdaki politik ve sosyal gelişmelerle ortaya çıkan çalışma koşulları ve sosyal gereksinimlerdeki değişim dikkate alınmalıdır. Tüm bu başlıklar, iş sağlığı uygulamalarını çevreleyen kavramlar içinde yankı bulmakta ve iş sağlığı uygulama alanlarına ve profesyonellerin etik ilkelerine etki etmektedir.
    4. ICOH Yürütme Kurulu Sidney’de, 1987 yılında, iş sağlığı çalışanları için uluslararası etik kuralların hazırlanmasını gündeme aldı. Taslak metin, Yürütme Kurulu üyelerine Montreal’de dağıtıldı ve 1990’da başlayan ve 1991’de sonuçlanan bir değerlendirme süreci yaşandı. İş Sağlığı profesyonelleri için 1992 Etik Kurallar ICOH Yürütme Kurulu tarafından 29 Kasım 1991 yılında onaylandı ve 1992 yılında İngilizce ve Fransızca olarak yayımlandı; 1994 ve 1996 yıllarında yeni basımları yayımlandı ve sekiz dile çevrildi.
    5. ICOH Yürütme Kurulu’nda 1993 yılında bir Çalışma Grubu oluşturuldu. Çalışma Grubu’nun amacı, Uluslararası Etik Kuralların gerektiğinde güncellenmesi ve iş sağlığı etik konularının izlenmesiydi. 1993-1996 yılları arasında Çalışma Grubu üç üye (Dr. GH Coppee, Prof P. Grandjean ve Prof. P. Westerholm) ve önerileri değerlendiren ve yorumlayan 17 yardımcı üyeden oluşmuştu. Aralık 1997’de, Dr G.H. Coppee ve Prof. P Westerholm ve ICOH Yönetim Kurulu, Etik Kuralların tümüyle yeniden düzenlenmesine gerek olmadığını, bununla beraber bazı bölümlerinin çok açık olmadığını ve kesinleştirilmesi için güncellenmesi gerektiğine karar verdi. Bununla beraber ICOH tarafından yeni konuların ortaya konması ve Kurallar’ a eklemlenmesi için yoğun bir çalışmaya gereksinim olacağı da öngörüldü.
    6. Yeniden oluşturulan iş sağlığında Etik Çalışma Grubu, (Prof. JF Caillard, Dr. GH Coppee ve Prof P Westerholm) Cenevre’de 14-15 Aralık 1999’da, özellikle yardımcı üyelerin katkılarıyla, 1993-1999 yılları arasında elde edilen geri bildirimleri gözden geçirdiler. Çalışmanın amacı, 1992 Etik Kuralların değiştirilmesi değil, Kural’ların güncellenmesi olduğu için özgün yapısı korundu. Benzer olarak, daha sistematik bir düzenleme için yardımcı üyelerin önerileri sonucu bazı geliştirici değişiklikler yapılmış olsa da, paragraf içeriği ve numaralandırmalar da korundu.
    7. 1992 Kuralları bir dizi temel ve pratik konuyu formel bir dille paragraflar şeklinde sunmaktadır. Kurallar iş sağlığı etiği kitabı değildir. Bu nedenle paragraflarda açıklamalara yer verilmemiştir. Özgün konularda, Etik Kuralların öngördüğü düzenlemelerin uygulanması, profesyonellerin ve kurumlarının kendilerine bırakılmıştır (Örneğin, Kuralların öngörüleri doğrultusunda olgu tartışmaları, grup çalışmaları, eğitimler vb. aktivitelerle teknik ve etik tartışmaların desteklenmesi).
    8. Bir çok özgün konu için daha ayrıntılı ve özel koşullara uygun hazırlanmış ulusal etik kuralların da olabileceği akılda tutulmalıdır. Ayrıca Etik Kurallar’ın, iş sağlığı çalışanlarının tüm çalışma alanlarını ya da diğer sosyal taraflarla ve çalışanlarla ilişkilerini düzenleme gibi bir amacı yoktur. Etik konularının, farklı çalışan gruplarında özgün konular içerebileceği akılda tutulmalıdır ve bu anlamda ek rehberlere (mühendis, hemşire, doktor, hijyenist, psikolojist, müfettiş, mimar, tasarımcı gibi) gereksinim olabilir.
    9. Etik Kurallar, değerlerin ve ahlaksal ilkelerin iş sağlığına profesyonel bir bakışla uygulama girişiminin göstergesidir. Buradaki amaç, iş sağlığı çalışmalarını yürüten herkese yol göstermek ve onların etkinliklerinin ölçülebileceği bir düzey belirlemektir. Bu metin, ulusal etik kuralların geliştirilmesinde ve eğitim amaçlı kullanılabilir. Aynı zamanda, gönüllülük temelinde profesyonel uygulamanın tanımlanması ve değerlendirilmesi için bir standart olarak hizmet edebilir. Bu metnin bir diğer amacı, ilgili tarafların işbirliği için genel ilkelerin oluşmasına katkıda bulunmak ve buna ek olarak ekip çalışması ve iş sağlığında çok disiplinli yaklaşımın gelişmesine yardımcı olmaktır. Ayrıca kabul edilmiş uygulamaların dışına çıkmayı dokumante etmek ve doğrulamak için bir çerçeve sağlar ve gerekçelerin açık olmaması durumunda bir sorumluluk da yüklemiş olur.
    10. ICOH Yönetim Kurulu, Etik Kuralların güncellenmesinde çalışan herkese özelikle çalışma gruplarının üyelerine; Yönetim Kurulu Başkanı ve Koordinatör Dr. G.H.Coppee (Uluslararası Çalışma Örgütü, 2000’e kadar), Prof. P Westerholm (İsveç), Haziran 1998 den sonra, Prof. J-F Caillard, (Fransa, Ağustos 2000’e kadar ICOH Başkanı), Eylül 2000 den başlayarak, Prof. G. Schaecke (Almanya), Dr W.M. Coombs (Güney Afrika) ve danışman uzmanlara; Hon. J.L. Baudouin (Kanada), Prof. A David (Çek Cumhuriyeti), Prof. M.S. Frankel (Amerika Birleşik Devletleri), Prof. T. Guidotti (ABD), Prof. J. Jeyaratnam (Singapur), Dr. T Kalhoule (Burkina Faso), Dr. K. Kogi (Japonya), Dr. M. Lesage (Kanada), Dr. M.I. Mikheev (Rusya Federasyonu), Dr. T. Nilstun (İsveç), Dr. S. Niu (Çin), Prof. T. Norseth (Norveç), Mr. I. Obadia (Kanada), Dr. C.G. Ohlson (İsveç), Prof. C.L. Soskolne (Kanada), Prof. B. Terracini (İtalya), Dr. K. van Damme (Belçika), teşekkür eder.
    11. İş sağlığı profesyonelleri için Uluslararası İş Sağlığı Etik Kuralları’nın 2002 yılında güncellenmiş sürümü, 2001 yılında ICOH Yönetim Kurulu Üyeleri tarafından incelenmiş ve 12 Mart 2002 tarihinde onaylanmıştır.
    12. Etiğin kesin sınırları olmayan bir konu olduğu ve karşılıklı etkileşim, çok disiplinli kooperasyon, danışmanlık ve katılımın gerekli olduğu vurgulanmalıdır. Süreç, kimi zaman sonuçtan daha önemli olabilmektedir. İş sağlığı profesyonelleri için, etik bir kural hiç bir zaman “son” olarak ele alınmamalıdır ve işveren ve işçi örgütlenmelerini de içeren, ICOH ve diğer güvenlik, sağlık ve çevre ile ilgili bütün kurumları bütünüyle içine alan dinamik bir sürecin kilometre taşı olarak değerlendirilmelidir.
    13. Pek çok taraf arasındaki etkileşimde iş sağlığı etiğinin önemi abartılmamalıdır. İyi iş sağlığı, dışsal etkiden çok içsel bir değerdir. Profesyonel uygulama standartlarının oluşturulması ve uygulanması yalnızca iş sağlığı profesyonellerini değil, bu hizmetten yaralananları ya da tehdit olarak görenleri, uygulamada destek olan ya da eksikliklerini dile getirenleri de kapsamaktadır. Bu nedenle bu dokuman, tekrar gözden geçirmelere açık olmalı ve gerekli görüldüğünde yeniden düzenlenmelidir. İçeriğini geliştirmeye yönelik yorumlar, ICOH genel sekreterliğine iletilmelidir.
    Ali KİLCİ bunu beğendi.