Şeytan Doldurur Ii - Elektrik Kabloları -383- 2015-10-09

Şeytan Doldurur Ii - Elektrik Kabloları -383-

  1. Fatih Özcan
    Hayatta, hiç te hesapta olmayan şeyler olabilir. Ne olur ne olmaz anlamında halk arasında, pek te yerinde kullanılan bir söz vardır; “Şeytan doldurur” Tıpkı ÇSGB afişinde görüldüğü gibi, “Görünmez kaza dediğiniz sizin göremediğinizdir.”

    Toplam 3 adet işbaşı konuşması ile bu konu özetlenecektir.

    I. Boş Gaz boruları
    III. Boş akaryakıt boru ve tankları

    II-NEDEN “ŞEYTAN DOLDURUR” DERLER?
    Biz iş güvenlikçilerin her elektrik kablosunu “akım vardır” ön kabulu yapmamızın bir nedeni var elbette.

    Bir ucunu görmediğiniz “elektrik kablosu” da öyledir. Her ne kadar emin olsanız da çıplak yerinden kontrol kalemi ile kontrol etmeden tutmayın, akım var ise, istemsiz (reflex) olarak yapacağınız fleksiyon (yani avucu sıkma) hareketi esnasında kablo elinizin içinde kalarak onu bırakamamanıza sebep olur. Üstelik bilinciniz henüz yerinde olduğu halde bağırmak isteseniz dahi ses telleriniz felç olabileceği için bağıramazsınız bile...**

    Yeraltından veya göremediğiniz bir yerden kısa devre yapması mümkündür. Hele bir de ortamda su varsa, nemli ise, bu olasılık daha da artar. 1. Aşama Doğalgaz Dönüşüm Projesi yapılırken bir kazan dairesi duvarı o kadar nemli idi ki, duvar içindeki kablo sıyrılıp duvara temas etmesi ile duvarda kontrol kaleminin ışığının yandığı gözlenmişti.

    Elektrikte, birilerinin, hatta yetkilinin bile “akım yoktur” sözüne güvenmeme hakkımız var. Kendimizi korumak adına, çalışacağımız şalterin kilitlenmesini ve anahtarının cebimize verilmesini talep edebiliriz. Ya da çalışacağınız hattın şalterinin olduğu panonun veya pano dairesinin anahtarını almayı talep ediniz.

    Şalter üzerine koyacağınız DİKKAT BAKIM VAR DOKUNMAYIN yazısı ya okuma yazma bilmeyen birisi tarafından gözardı edilirse? Koyduğunuz levhayı ya rüzgar çıkar da uçurur ya da deviriverirse?... ( Bunlarla ilgili kazalar da yaşanmıştır.)

    Ya siz çalışırken birisi şalteri açıverirse???. Bu nedenle de Tuzla dahil pek çok yerde o kadar çok ölüm oluyor ki... İşyerinize henüz bu sistem gelmemişse hiç olmazsa iş bitene kadar güvendiğiniz bir arkadaşınızın –amirinizin o şalterin başında beklemesi çözüm olabilir. Burada akla gelmeyen bir başka çözüm de üretebilirsiniz YETERKİ KİMSENİN DOKUNMAYACAĞINDAN %100 EMİN OLUN...

    Bir bilyalı değirmen içinde çalışan işçi bu özensizlik nedeniyle bir başkasının bilmeyerek çalıştırması ile deyim yerinde ise öğütülmüş; bir Çeneli kırıcıda çalışan işçi de yine en büyük parçası santimler ölçüsünde parçalanmıştır. Konu bu denli önemlidir. İhmale gelmez.

    O kablo ile, pano ile çalışılacaksa, şalter bizzat çalışan tarafından emniyete alınmak üzere “şalteri kitleyip” anahtarı cebine koymadan o hat üzerinde çalışmaya başlanmamalıdır. İngilizcesi Lock out –Tag out olan KİTLE - ETİKETLE dediğimiz sistem bu sebeple çok yararlıdır.

    Aynı şekilde havai hatlarda biriken durgun elektriği uygun tekniklerle topraklamadan çalışmaya başlanmamalıdır***.

    Rüzgar hattı 10 000 lerce volt statik elektrikle doldurmuştur... Çıplak gözle Görülemez de... ancak Neon lambalı kontrol kalemi ile anlaşılabilir.

    Sonunda ölüm riski olduğundan riski en aza indirmek için olasılığı sıfırlamız gerekir Bu korkaklık değildir, tedbirli olmaktır.


    ** Yıllar önce Bursa Doğalgaz Meslek Yüksek Okulunda Tesisatcılara doğalgaz güvenliği konusunda seminer vermek üzere davet edildiğimde, ders esnasıda, bir usta, çırağı Osman’a elektiriğe çapılması anında çok bağırdığını fakat çırağın gelmediğini hatırlamıştır. Kurtulduktan sonra neden gelmediğini sorduğunda, çırağın yemin ederek “duymadım usta” dediğini ve fakat inanmayarak bir tokat attığını ifade etmiştir. Pişmanlık içinde “gider gitmez O’ndan özür dileyeceğim demekki ben bağırdığımı zannetmişim ve haksız yere onu üzmüşüm” demiştir.

    *** Yaşanmış olay: Ordu ilinde 1930 lu yıllarda ozamanın tecrubeli ustası yine o zamanın genç yeni mezun bir mühendisine “direğe çıkma statik elektrik var “ der. O mühendis ise, galiz ağıza alınmayacak sözlerle azarlar ve direğe çıkar sonra çarpılır ve ne yazık ki ölür ...

    Direkten emniyet kemeri bağlayarak cesedi indirme görevi bu ustaya verilir. Savcı geldiğinde olayı herkesten dinler ve “yapılacak bir şey yok çıkmamalıydı” der...