Tehlike İletişiminde Güvenlik Ve Sağlık İşaretleri – II 2016-03-02

Tehlike,İletişim,Güvenlik, Sağlık,İşaret

  1. Musa Kamil Ekin
    Tehlike İletişiminde Güvenlik Ve Sağlık İşaretleri – II

    “Emniyet renkleri ve emniyet işaretlerinin amacı emniyeti ve sağlığı etkileyen nesneler ve durumlara hızlı bir şekilde dikkat çekmek ve belirli bir mesajın hızlı bir şekilde anlaşılmasını sağlamaktır.”

    Tanım ve Kavramlar[ii]


    TS ISO 3864 – 1’e göre ‘Emniyet İşaretleri’ adıyla ele alınan bu alandaki tanımlar aşağıda verildiği gibidir:

    Emniyet rengi: Emniyet anlamı verilen özel niteliklere sahip renk.

    Emniyet işaretlemesi: Bir emniyet mesajı iletmek veya göze çarpan bir nesne veya konumu ortaya koymak için emniyet renkleri ve / veya emniyet karşıt renklerinin kullanımını benimseyen işaretleme.

    Emniyet işareti: Bir renk ve geometrik şekil birleşimiyle elde edilen ve grafik sembollerinin tamamlayıcı edilmesiyle, özel bir emniyet mesajı veren genel emniyet mesajı sunan işaret.

    Tamamlayıcı işaret: Başka bir işareti destekler nitelikte olan ve asıl amacı tamamlayıcı açıklama sağlamak olan işaret.

    Emniyet renkleri ve emniyet işaretlerinin amacı emniyeti ve sağlığı etkileyen nesneler ve durumlara hızlı bir şekilde dikkat çekmek ve belirli bir mesajın hızlı bir şekilde anlaşılmasını sağlamaktır. Emniyet işaretleri sadece emniyet ve sağlıkla ilgili talimatlar için kullanılmalıdır.

    Emniyet İşaretlerinin Yerleştirilmesi

    TS IS0 3864 – 1 bir emniyet işaretinin rengi, parlaklığı, malzemeye yerleştirilmesi konusundaki birçok teknik detayı içermektedir. Burada örnek olması açısından bazı işaretlerin yerleştirilmesi ve boyutları konusundaki bilgilere yer verilmiştir.

    Yasaklama İşaretleri

    İşaretin renkleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

    Arka zemin rengi: Beyaz

    Dairesel şerit ve köşegen çubuğu: Kırmızı

    Grafik sembol: Siyah

    Sınır: Beyaz

    Kırmızı emniyet rengi bütün işaretin en az % 35’ini kaplamalıdır.

    Zorunlu Eylem İşaretleri

    İşaretin renkleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

    Arka zemin rengi: Mavi

    Grafik sembol: Beyaz

    Sınır: Beyaz

    Mavi emniyet rengi bütün işaretin en az % 50’sini kaplamalıdır.

    Uyarı İşaretleri

    İşaretin renkleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

    Arka zemin rengi: Sarı

    Üçgen şerit: Siyah

    Grafik sembol: Siyah

    Sarı emniyet rengi bütün işaretin en az % 50’sini kaplamalıdır.

    Emniyet Kuralı İşaretleri

    İşaretin renkleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

    Arka zemin rengi: Yeşil

    Grafik sembol: Beyaz

    Sınır: Beyaz

    Yeşil emniyet rengi bütün işaretin en az % 50’sini kaplamalıdır.

    GSİ Levhalarının Standartlaştırılması

    GSİ satan ve / veya kullanan birçok firmada birbirinden farklı anlatım, grafik düzenleme, renk ve şekle sahip levhalara rastlamak mümkün. Bu durum hem görsel kirliliğe sebep olmakta hem de işaretlerin etkisini azaltmaktadır. Bir işletme GSİ satın alırken levhaların;

    1.Rengi

    2.Boyutu

    3.Levhalardaki ifadeler

    4.Grafik düzenleme ve kullanımı

    5.Işık yansıtma özelliği

    6.Dış ve iç ortam koşullarına dayanıklılığı kriterlerine dikkat etmelidir. En sonunda da standartlara uygun malzemeler arasında fiyat karşılaştırması yapmalıdır. Bu sürece destek olmak amacıyla aşağıda bazı bilgilere yer verilmiştir.


    Emniyet İşaretlerinin Sınıflandırılması ve Kullanılan Standart İfadeler


    TS ISO 7010 emniyet işaretlerini aşağıdaki gibi bir harf sistemiyle sınıflandırmıştır:

    Kaçış ve acil durum donanım işaretleri: E (Emergency)

    Yangın emniyet işaretleri: F (Fire)

    Zorunlu uygulama işaretleri: M (Mandotary)

    Yasaklama işaretleri: P (Prohibition)

    Uyarı işaretleri: W (Warning)

    Levhalarda kullanılan ifadelerin de çok farklılık göstermemesi açısından bazı kalıp cümleleri bu harf sınıfı üzerinden belirlemiştir. Tablo 1’de bazı örnekler yer almaktadır:


    Atıfta Bulunulan İfade (Emniyet Anlamı)…………………………………………………İşlev Atıf Numarası

    Acil Telefon………………………………………………………………………………………………………………………….E 004

    Acil Çıkış (Sol Taraf)……………………………………………………………………………………………………………..E 001

    Acil Çıkış (Sağ Taraf)…………………………………………………………………………………………………………….E 002

    Açık Alev Kullanılmaz; Yangın, Açık Ateşleme Kaynağı ve Sigara İçmek yasaktır…………………..E 003

    Dikkat; Elektrik…………………………………………………………………………………………………………………….W 011

    Dikkat; Sıcak Yüzey………………………………………………………………………………………………………………W 017

    Dikkat; Kaygan Yüzey…………………………………………………………………………………………………………..W 011

    Su ile Söndürmeyiniz……………………………………………………………………………………………………………P 011

    Yangın Söndürücü………………………………………………………………………………………………………………..F 001

    Tablo 1: GSİ’lerde kullanılan bazı kalıp cümleler ve numaraları


    Standardın orijinalinde, sınıflandırmaya ilişkin çok geniş ve kullanılacak şekillerle ilişkilendirilmiş bir liste yer almaktadır. İşletmesine levha siparişi verecek olan İSG Sorumlularının bu listeyi incelemelerinde fayda vardır.


    Emniyet İşaret Renklerinin Standartları


    Emniyet işaretlerinde kullanılan renklerin tanımlanabilmesi için TS ISO 3864 – 1’de atıf yapılan bazı uluslararası tanınmış renk düzenleri örnek olarak Tablo 2’de verilmiştir:





    Renk DIN 5861
    ........DIN 6164…………………………Ral……………………Munsell………AFNOR……………......NCS

    ……………………………………………………………………………………......NF X 08 – 002 ve

    ………………………………………………………………………………………………..X08 – 010

    Kırmızı...7,5: 8,5: 3……………………RAL 3001…………7,5 R 4/14……………N◦ 2805………….S 2080 – R

    Mavi……16,7: 7,2: 3,8…………………RAL 5005…………2,5 PB 3/10………….N◦ 1540………….S 4060 – R 90B

    Sarı……..2,5: 6,5: 1…………………….RAL 1003…………10 YR 7/14………….N◦ 1330………….S 1070 – Y 10R

    Yeşil…….21,7: 6,5: 1……………………RAL 6032…………5G 4/9………………..N◦ 2455………….S 3060 – G

    Beyaz…..N: 0: 0,5……………………….RAL 9003…………N 9,5…………………..N◦ 3665…………S 0500 – N

    Siyah……N: 0: 9………………………….RAL 9004……......N 1………………N◦ 2603 ………….S 900 – N

    Tablo 2: Emniyet işaret renklerinin standartları


    Tamamlayıcı İşaretlerin Konum Tayini


    Emniyet işaretleri ile birlikte kullanılan tamamlayıcı işaretler emniyet işaretinin altına, sağına ya da soluna yerleştirilmelidir.


    Tamamlayıcı işaretlerin konumu


    Birleşim İşaretleri (Levhalar)


    Birleşim işaretleri dikdörtgen bir taşıyıcı üzerinde emniyet işareti ve tamamlayıcı işareti içerir. İşaret taşıyıcının rengi: Emniyet işaretinin rengi veya beyaz

    Sembol veya metin rengi: İlgili karşıt renk


    Çoklu İşaretler


    Aynı anda birden fazla mesajı GSİ ile vermek gerekirse çoklu işaretler kullanılmaktadır.

    Çoklu işaretlerde, emniyet işaretlerinin düzeni (ve / veya ona karşı gelen tamamlayıcı işaretler) emniyet mesajlarının önem düzeyine göre düzenlenmelidir. Bir yatay yerleşim planı da kullanılabilir.