Çalışma Süreleri

Konu, 'Yasal Gereklilikler' kısmında Ayça Güzel tarafından paylaşıldı.

  1. Ayça Güzel

    Ayça Güzel Yönetim Grubu

    Mesajlar:
    31
    4857 SAYILI İŞ KANUNU:

    Gerek 4857 sayılı iş kanunu gerekse 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanununda çalışanların çalışma hayatı ile ilgili hakları düzenlenmiştir. Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği açısından zarar görmemeleri ve iş kazaları geçirmemeleri için kanunda belirtilen kurallara uyulması gerekir. Çalışanlar için Kanunda belirtilen maddeler aşağıda ayrıntılı bir şekilde verilmiştir.


    1-)ARA DİNLENME SÜRELERİ:

    Madde 68 - Günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere;

    a) 4 saat veya daha kısa süreli işlerde 15 dakika,

    b) 4 saatten fazla ve 7.5 saate kadar (yedibuçuk saat dahil) süreli işlerde yarım saat(30 DK),

    c) 7.5 saatten fazla süreli işlerde 1 saat,

    Ara dinlenmesi verilir.

    Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir.

    Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullandırılabilir.

    Dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir.

    Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.


    2-)ÇALIŞMA SÜRESİ:

    Madde 63 - Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok 45(kırkbeş)saattir.İşçinin çalıştırıldığı, işte geçen fiili süredir. Haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır.

    Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde en fazla 11(onbir) saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir.

    3-)TELAFİ ÇALIŞMASI:

    Madde 64 - Zorunlu nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve genel tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi veya benzer nedenlerle işyerinde normal çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil edilmesi ya da işçinin talebi ile kendisine izin verilmesi hallerinde, işveren iki ay içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması yaptırabilir. Bu çalışmalar fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sayılmaz.

    Telafi çalışmaları, günlük en çok çalışma süresini aşmamak koşulu ile günde 3 (üç) saattenfazla olamaz. Tatil günlerinde telafi çalışması yaptırılamaz.


    4-)HAFTA TATİLİ ÜCRETİ:

    Madde 46 - Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş

    Günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az24(yirmidört) saat dinlenme (hafta tatili) verilir.

    Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir.

    5-)GECE SÜRESİ VE GECE ÇALIŞMALARI:

    Madde 69 - Çalışma hayatında "gece" en geç saat 20.00'de başlayarak en erken saat 06.00'ya kadar geçen ve her halde en fazla 11(onbir) saat süren dönemdir.

    Bazı işlerin niteliğine ve gereğine göre yahut yurdun bazı bölgelerinin özellikleri bakımından, çalışma hayatına ilişkin "gece" başlangıcının daha geriye alınması veya yaz ve kış saatlerinin ayarlanması, yahut gün döneminin başlama ve bitme saatlerinin belirtilmesi suretiyle birinci fıkradaki hükmün uygulama şekillerini tespit etmek yahut bazı gece çalışmalarına herhangi bir oranda fazla ücret ödenmesi usulünü koymak veyahut gece işletilmelerinde ekonomik bir zorunluluk bulunmayan işyerlerinde işçilerin gece çalışmalarını yasak etmek üzere yönetmelikler çıkartılabilir.

    İşçilerin gece çalışmaları 7.5 (yedibuçuk) saati geçemez.

    (Mülga dördüncü fıkra: 20/6/2012-6331/37 md.)

    (Mülga beşinci fıkra: 20/6/2012-6331/37 md.)

    (Mülga altıncı fıkra: 20/6/2012-6331/37 md.)

    Gece ve gündüz işletilen ve nöbetleşe işçi postaları kullanılan işlerde, bir çalışma haftası gece çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen ikinci çalışma haftası gündüz çalıştırılmaları suretiyle postalar sıraya konur. Gece ve gündüz postalarında iki haftalık nöbetleşme esası da uygulanabilir.

    Postası değiştirilecek işçi kesintisiz en az 11(onbir) saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz.

    Gece Çalışması:

    -Sanayiye ait işlerde 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.

    - Çalışmaya başlamadan önce gece çalıştırılabilir raporu alınır.

    - Kadın işçilere 6 ayda 1 periyodik rapor alınır.

    - Gece dönemi 20:00 dan 06:00 a kadar sürer, gece döneminde 7,5 saatten fazla çalışılamaz

    - Postası değiştirilecek işçi kesintisiz en az 11 saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz.

    6-)FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ:

    Madde 41 - Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık 45(kırkbeş) saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam 45 (kırkbeş) saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

    Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.

    Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle45( kırkbeş )saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve 45(kırkbeş) saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş (%25) yükseltilmesiyle ödenir.

    Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.

    İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.

    63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli işlerde ve 69 uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.

    Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.

    Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda270(ikiyüzyetmiş)saatten fazla olamaz.

    Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağı çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.

    7-)ZORUNLU NEDENLERLE FAZLA ÇALIŞMA:

    Madde 42 - Gerek bir arıza sırasında, gerek bir arızanın mümkün görülmesi halinde yahut makineler veya araç ve gereç için hemen yapılması gerekli acele işlerde, yahut zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkmasında, işyerinin normal çalışmasını sağlayacak dereceyi aşmamak koşulu ile işçilerin hepsi veya bir kısmına fazla çalışma yaptırılabilir. Bu durumda fazla çalışma yapan işçilere uygun bir dinlenme süresi verilmesi zorunludur. Şu kadar ki, zorunlu sebeplerle yapılan fazla çalışmalar için 41 inci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır.

    :cool:YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI VE İZİN SÜRELERİ:

    Madde 53 - İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az 1(bir) yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

    Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.

    Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.

    İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;

    a) 1-5(Bir yıldan beş yıla kadar -beş yıl dahil) olanlara 14(ondört) günden,

    b)5-15(Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara 20 (yirmi)günden,

    c) 15+(Onbeş yıl dahil) ve daha fazla olanlara 26(yirmialtı)günden,

    Az olamaz.

    Ancak 18(onsekiz) ve daha küçük yaştaki işçilerle 50(elli)ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20(yirmi)günden az olamaz.

    Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.Fazla Çalışma: Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının % 50 yükseltilmesi suretiyle ödenir.

    Fazla Süreli Çalışma: Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle 45 saatin altında belirlendiği durumlarda haftalık çalışma süresini aşan ve 45 saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının % 25 yükseltilmesiyle ödenir.

    • Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda 270 saatten fazla olamaz.

    • İşçi isterse fazla çalıştığı her saat karşılığında 1saat 30 dk

    • Fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında 1saat 15 dkserbest zaman olarak kullanılabilir.

    Süreli Fesih Yoluyla İş Sözleşmesinin Feshi için;

    6 aydankısa süren belirsiz süreli iş sözleşmesinde 2 hafta,

    6 ay-1,5 yıl arası süren belirsiz süreli iş sözleşmesinde 4 hafta

    1,5 yıl-3 yıl arası süren belirsiz süreli iş sözleşmesinde 6 hafta,

    3 yıldan uzun süren belirsiz süreli iş sözleşmesinde 8 haftaöncesinden durumun karşı tarafa bildirilmesi gerekir.

    İş güvencesi kapsamında olabilmek için işçi;

    - 30’dan fazla işçi çalıştıran yerde çalışmalı

    - En az 6 aydan fazla süredir çalışmalı

    -Belirsiz süreli sözleşmeyle çalışmalı

    İş Kazası ve Meslek Hastalıklarında Hukuki ve Cezai Sorumluluklar:

    İş kazası ve meslek hastalıklarının hukuki sonuçlarının tazminata ve cezaya yönelik olmak üzere iki boyutu bulunmaktadır. Tazminat davalarını ilgilendiren temel kanun “Borçlar Kanunu”, ceza davalarını ilgilendiren temel kanun ise “Türk Ceza Kanunu”dur.