Kişisel koruyucu malzemelerin önemi, seçimi ve kullanıldığı yerler

Konu, 'Kişisel Koruyucu Ekipmanlar' kısmında Fatih Özcan tarafından paylaşıldı.

  1. Fatih Özcan

    Fatih Özcan Site Kurucusu Site Kurucusu

    Mesajlar:
    1.105
    Erol Kural
    Kimya Mühendisi
    İSG-İş Sağlığı ve İş Güvenliği Teknik
    Danışmanı ve İstanbul Adliyeleri
    Bilirkişisi


    Kişisel koruyucular genelde insan bedeninin belli yerlerini işyerlerindeki çalışmalar esnasında bir takım tehlikelere karşı korunmak için geliştirilmiştir.

    İşçiyi tehlikelerden korumak için verilecek koruyucularda temel iki ilke:
    1- Verilecek kişisel koruyucunun yapılacak işe uygun olması,
    2- Kullanacak kişiye rahatsızlık vermemesi.

    İşçiye verilen kişisel koruyucu yapılan işe uygun olmazsa koruyucu görevini yapamaz üstelik işçiye zararda verilmesi o işçiye, korunmaktan öte zarar verir.

    Genellikle işçilerin kullanmayı zor kabullendikleri kişisel koruyucular, kullanım sırasında işçiyi rahatsız ederse, bu kişisel koruyucuları kullanmak istemezler.

    Sürekli geliştirilen kişisel koruyucuları insan vücudunda korundukları bölgeye göre şöyle sıralanabilir.
    1- Baş ve yüz koruyucuları
    2- Kulak ve göz koruyucuları
    3- Solunum yolları koruyucuları
    4- El ve ayak koruyucuları
    5 -Gövde koruyucuları

    BARET: İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’nde içinde bir ayar kayışı, bile veya bantlar bulunan ve başı darbelere karşı koruyan sert bir başlık şeklinde tanımlanan baret, başlarına bir cismin düşmesi, çarpması veya vurulması tehlikeli olan işlerde çalışan işçilerin kullanması gereken, başa iyi oturan, yanmaz veya ağır yanar malzemeden yapılmış bir kişisel korunma malzemesidir.

    Elektrik tehlikesi olan yerler için tamamen iletken olmayan malzemeden yapılmış olmaları gerekmektedir. Baretler, fiber, plastik ve alüminyum olabilir. Baretlerin kullanımı sağlamak için, giyen kimseleri rahatsız etmeyecek ağırlıkta ve her başa uyacak ayarlı baş bantlı olmalıdır.
    Kullanım Yerleri: İnşaatlar, trafo ve P.T.T. hat bakım ekipleri, çelik konstrüksiyon ve montaj işleri, elektrik santralleri, maden ocakları vs. gibi kullanılmış baretler temizlenmeden ve dezenfekte edilmeden başka işçilere verilmemelidir.

    YÜZ SİPERİ: Ayarlı bir bantla başa tesbit edilebilen mafsallı şekilde indirip kaldırılabilen, yüz kısmen veya tamamen dış etkilere karşı koruyan saydam malzemeden yapılmış bir kişisel korunma aracıdır. Kimyasal ve metalik sıçramalar ile kıvılcımlara karşı yüzü ve gözleri korumak için kullanılır.

    ISI SİPERİ: Genellikle demir çelik endüstrisi, haddehaneler ve tav fırınlarında kullanılan ısı siperleri krom-nikel veya paslanmaz çelik telden örülmüş kafes şeklinde barete monte edilmiştir. Yüzü ısıya karşı korur.

    KAYNAKÇI YÜZ SİPERİ: El ile tutulan veya işçinin müdahalesi olmadan gerekli bir yere tesbit edilerek gözleri ve yüzü koruyan saydam siperdir. Gövde kısmı fiber glastan veya kralf kağıttan yapılmıştır, kaynak ışınlarından yüzü ve gözleri korur.
    ASİT BAŞLIĞI: Başı ve yüzü kimyasal maddelerden özellikle asit sıçramalarından korumak üzere kullanılır, omuzları da örten asite dayanıklı malzemeden yapılmış olup, yüz tarafı geniş görüş sağlamak için şeffaf ve asitde dayanıklı malzemeden yapılmıştır.

    KULAKLIK VE KULAK TIKAÇLARI: İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’nde ‘’Ağır ve tehlikeli işlerin yapılmadığı yerlerde, gürültü derecesi 80 desibeli geçmeyecektir. Daha çok gürültülü çalışmayı gerektiren işlerin yapıldığı yerlerde, gürültü derecesi en çok 95 desibel olabilir. Ancak bu durumda, işçilere başlık, kulaklık veya kulak tıkaçları, gibi uygun koruyucu araç ve gereçler verilecektir.’’ Denilmektedir. Gürültünün insan kulağına zarar vermemesi için kullanılan kulaklıklar fincan tipinde özel plastiklerden yapılmış ve kulağı tamamen örten kulak fincanı yastığı ve baş bandından oluşmaktadır. Gürültüyü çeşitli frekanslarla 15-40 desibel azaltır.

    Kulak tıkaçları ise silikon kauçuktan yapılmış olup gürültüyü 15-30 desibel azaltır. Kulak ve kulak tıkaçları, büyük kazan ve tank üretilen atölyelerde, kompresör ve havalı tabancalarla çalışan yerlerde ve dokuma tezgahlarında çalışanlar tarafından kullanılır.

    GÖZLÜK: Gözler için tehlikeli olan işlerde çalışan her işçiye, gözün korunması için işe uygun gözlükler verilmeli ve kullandırılmalıdır. Normal görüşler için dereceli gözlük kullanmak zorunda bulunan işçilerin koruyucu gözlük takmaları durumlarda koruyucu gözlüklerin camları dereceli gözlükteki camların numaralarına uymalı ve koruyucu gözlüklerin, dereceli gözlükler üzerine takılmaları sağlanmalıdır.

    GÖZLÜK TÜRLERİ
    1- ATÖLYE GÖZLÜĞÜ: Kırılmaz camlı, yanlarında üçgen şeklinde pleksiglas Koruyucuları bulunan gözlüktür. Bu gözlükler, atölyelerde, kesme, zımba, perçin, raspa ve kum taşlama işlerinde çapaklara, sıçrayan parçalara karşı gözü korur.

    2- TAM KORUYUCU GÖZLÜK: Gözleri,toz, alkali ve asitlere karşı korumak üzere cam etrafındaki çerçeveleri yüze kolayca uyan yumuşak ve şeffaf kauçuktan, üzerinde bulunan havalandırma delikleri sıçrayarak sıvının girmesini önleyecek şekilde yapılmıştır.

    3- GAZ VE DUMAN GÖZLÜĞÜ: Gözleri rahatsız eden, gaz, duman buğuların bulunduğu zararlı ortamlarda çalışan işçilere, çerçevesi gözleri sıkıca çevreleyen ve üzerinde havalandırma delikleri bulunmayan gaz ve dumana dayanıklı kauçuktan ve buğulanmayı önleyecek şekilde yapılmış koruyucu gözlük kullandırılır.

    4- KAYNAKÇI VE DÖKÜMCÜ GÖZLÜĞÜ: Oksijen kaynağı, kesme ocak ve döküm işlerinde çalışan işçilere verilen bu gözlüklerin çerçevesi gözlere iyice oturmuş yumuşak kauçuktan olmalıdır. Gözlük camları, beyaz ve üzerinde hareket edebilen renkli camlardan yapılır, oksijen kaynağı ve kesme işlerinde gözlük camı koyu kahverengi, fırın ve döküm işlerinde ise mavi veya yeşil olmalıdır.

    SOLUNUM KORUYUCULARI: Zararlı gazlardan korunmak için solunum yolu ile vücuda girmesini önlemeliyiz. Tozlarda solunum yolu ile akciğerlere girer ve meslek hastalıklarına neden olurlar. Örneğin, serbest silis, silikoz hastalığına neden olur. Tehlikeli ve zehirli gazlar kimya endüstrisinde oluşmaktadır.

    En tehlikeli gaz olarak karbon monoksit, sıvı olarakta benzen bilinmektedir. İşçileri bunların etkisinden korumak için işin niteliğine göre ve ortama yayılan zararlı veya zehirli maddeye göre MASKE verilir.

    Maskelerde amaç zehirli ve zararlı ortamda akciğerlere temiz hava girmesini sağlamaktır. Aynı zamanda gözü ve yüzü korumak gerekiyorsa tam yüz maskesi, sadece solunum yollarını korumak istenirse yarım yüz maskesi kullanılır.

    SOLUNUM YOLLARINI KORUMAK İÇİN GEREK DUYULAN TEHLİKELİ ORTAMLAR ŞÖYLEDİR:

    1- Oksijen eksikliği olmayan, ancak toksik gazların bulunduğu ortam.
    2- Oksijen eksikliği %17 den az veya yokluğunda zehirli ortam.
    3- Havadaki rahatsız edici veya zehirli partiküllerli ortam.

    KULLANILAN GAZ VE TOZ MASKELERİ:

    1- TAM YÜZ MASKESİ: Çeşitli gazlara karşı gözleri, yüzü ve solunum organlarını korur, konuşmaya ve duymaya engel değildir, geniş görüş açılı panoramik kırılmaz akril camlıdır, üzerinde bir nefes alma, bir nefes verme ventili bulunmakta, ucuna büyük tip gaz veya toz filitresi takılmaktadır. Ayrıca hortum takıldığında basınçlı hava tüpü veya kompresörden alınan hava ile kullanılabilir.

    2- YARIM YÜZ MASKESİ: Zehirli veya rahatsız edici gaz, duman, tozlara karşı solunum organlarını korumak için kullanılır, sadece burun ve ağzı kapatır, kirli havayı atmaya ve buharlaşmayı önlemeye yarayan iki adet nefes verme ventili bulunur. Hava şebekesine bağlanabilen hortumlarda kullanılabilir.

    3- GAZ FİLİTRELERİ: Her türlü zehirli ve zararlı gaza karşı emprenye edilmiş aktif kömürlü filitrelerdir, zehirli maddelere göre çeşitlere ayrılmıştır, kullanım süresi kullanıcıların akciğer yapısına, ortamdaki zehirli maddelerin yoğunluğuna ve havadaki neme göre değişir.

    4- HORTUMLU MASKELER: Hortumlu maskeler, yüzü ve solunum sistemini koruyucu cihazlardır, iki türü vardır, birincisinde kompresörden filitre edilmiş basınçlı temiz hava, dayanıklı ve fleksibıl hortumla kullanan işçinin maskesine gelir. Belde bulunan hava ayar ventili ile kompresörden gelen basınçlı havanın kontrolü sağlanır, genellikle, atmosferin çok kirli olduğu veya oksijen yetersizliği bulunan yerlerde ve özellikle tankerlerde, silolarda, KANALİZASYON ve LAĞIMLARDA, gemi ambarlarında kullanılır.

    Bu sistemle kompresörlerden hava gelmeme olasılığına karşı gerektiğinde otomatik devreye girecek ayrıcı bir basınçlı hava tüpü bulunur. İkincisi ise, ucunda filitre takılmış, en az 4 cm çapında ve 7,5 m. uzunluğunda hortum ile tam yüz maskesinden oluşur. Hava normal olarak solunum ile hortum içerisinden maskeye gelir. Ayrıca hava kaynağına yani kompresöre ihtiyaç yoktur.

    5- BASINÇLI TÜPLÜ MASKELER: Sırtta taşınan ve içinde hava veya oksijen bulunan tüp, fleksibil hortum, hava veya oksijen akımını sağlayan regülatör ve tam yüz maskesinden oluşur. En az 30 dakika süre ile kullanılır. Ergülatörü değişik kişilerin akciğer yapısına göre nefes almada ihtiyaç göstereceği kadar temiz havayı veya oksijeni sırtında taşıdığı tüpe göre, verebilecek şekilde kendiliğinden ayarlıdır.

    Nefes vermede, oksijen veya hava akımı kesilerek harcanması önlenmekte ve tüpün daha uzun süre kullanılması sağlanmaktadır. Genellikle oksijensiz ve zehirli atmosferde kullanılır.

    6- KENDİLİĞİNDEN OKSİJEN SAĞLAYAN MASKELER:
    a) TAHLİYE CİHAZLARI: Basınçlı oksijen tüpü bulunan bu cihazda ayrıca solunum torbası, solunum hortumları, kirlenen havayı yani karbondioksiti temizleyen yeni absorbe eden filitresi, hava giriş ve çıkışı ayarlayan regülatörü, soğutucusu ve tam yüz maskesi bulunur.

    KAYNAKLAR:
    İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ.
    T.C. ÇALIŞMA BAKANLIĞI – İşçi Sağlığı Genel Müdürlüğü
    SANAYİDEN EN ÇOK RASTLANAN ZEHİRLİ VE TEHLİKELİ MADDELER.
    ANA BRITANNICA
    ÇALIŞMA BAKANLIĞI, SANAYİDE İŞ GÜVENLİĞİ EĞİTİM REHBERİ.
    ILO ENCYCLOPEDİA AF OCCUPATİONAL HEALTH and SAFETY.
    NATIONAL SAFETY and HEALTH NEWS. NATIONAL SAFETY COUNCIL.
    ERKAN, DR. CAHİT – İş Sağlığı ve Meslek Hastalıkları.

    http://www.subconturkey.com/2011/Ma...rin-Onemi--Secimi-Ve-Kullanildigi-Yerler.html