324
1
1
Iş güvenliği uzmanlığı mesleği olmasaydı?
Hadi gözlerinizi kapatın ve iş güvenliği uzmanlığı mesleğinin olmadığını hayal edin.
Bu durumda bir iş kazası ya da çalışan sağlığını etkileyen istenmeyen bir olay meydana gelseydi, işverenler sorumluluktan kurtulabilir miydi? “Ben bu konuda uzman değilim” ya da “Kanuni gereklilikleri bilmiyordum” gibi bir savunma yapabilirler miydi? Kesinlikle hayır.
Hukuk ve sorumluluk diyor ki: Bir işletme açıyorsanız tüm yasal gereklilikleri araştırmak ve bunlara uymak sizin yükümlülüğünüzdür. “Bilmiyordum” demek hiçbir şekilde kabul edilemez. Hatta ISO yönetim sistemleri ile aşina olanlar çok iyi bilir ki, standart gerekliliklerinde biri de “yasal şartlara uyum” dur. Bu kapsamda, işletmeye uygulanabilir tüm gerekliliklerin listelenmesi ve nasıl uyulacağına dair bir aksiyon planı yapılması şarttır.
Peki neden iş güvenliği uzmanlığı gibi meslekler doğdu?
Toplumun ve uluslararası paydaşların artan beklentileri, daha fazla düzenleme ve kanunları beraberinde getirdi. İşverenler, bu karmaşık yapıyı takip etmekte zorlandıkları için, “Bunu benim adıma biri takip etsin, gözetim yapsın ve raporlasın” ihtiyacı hissettiler. Ancak bu durum, sorumluluğun devredildiği anlamına gelmez!
İş güvenliği uzmanları, işyerini gözetler, eksiklikleri tespit eder ve işverene rapor sunar.
İşveren, raporlanan eksiklikleri düzeltmekle yükümlüdür. Gerekirse bağımsız denetçilerle işletmesini tekrar kontrol ettirir.
Eğer işveren, raporlanan eksiklikleri gidermiyorsa, bu iş güvenliği uzmanının sorumluluğu değildir.
Bunun bir adım ötesine geçelim:
Muhasebeciler vergi kaçaklarını, avukatlar varsa müvekkillerinin eksikliklerini ilgili makamlara bildirmek zorunda değil. Aynı şekilde, iş güvenliği uzmanlarının da eksiklikleri bakanlığa ihbar etme gibi bir sorumluluğu olmamalıdır. İş güvenliği uzmanlığı bir gözetim mesleğidir; yetki de, sorumluluk da işverendedir. Bakanlık ise denetimlerini bağımsız şekilde yapmalı ve gerekiyorsa yaptırımlar uygulamalıdır.
Sonuç olarak: İş güvenliği uzmanlığı, modern iş dünyasında birçok uzmanlıktan sadece bir tanesidir. İş güvenliği uzmanları, işyerlerini gözetler, işverenlerin aksiyon alması için eksikleri raporlar. Ancak sorumluluk, hiçbir zaman işverenden tamamen alınamaz. 
Bu durumda bir iş kazası ya da çalışan sağlığını etkileyen istenmeyen bir olay meydana gelseydi, işverenler sorumluluktan kurtulabilir miydi? “Ben bu konuda uzman değilim” ya da “Kanuni gereklilikleri bilmiyordum” gibi bir savunma yapabilirler miydi? Kesinlikle hayır.
Hukuk ve sorumluluk diyor ki: Bir işletme açıyorsanız tüm yasal gereklilikleri araştırmak ve bunlara uymak sizin yükümlülüğünüzdür. “Bilmiyordum” demek hiçbir şekilde kabul edilemez. Hatta ISO yönetim sistemleri ile aşina olanlar çok iyi bilir ki, standart gerekliliklerinde biri de “yasal şartlara uyum” dur. Bu kapsamda, işletmeye uygulanabilir tüm gerekliliklerin listelenmesi ve nasıl uyulacağına dair bir aksiyon planı yapılması şarttır. Peki neden iş güvenliği uzmanlığı gibi meslekler doğdu?Toplumun ve uluslararası paydaşların artan beklentileri, daha fazla düzenleme ve kanunları beraberinde getirdi. İşverenler, bu karmaşık yapıyı takip etmekte zorlandıkları için, “Bunu benim adıma biri takip etsin, gözetim yapsın ve raporlasın” ihtiyacı hissettiler. Ancak bu durum, sorumluluğun devredildiği anlamına gelmez!
İş güvenliği uzmanları, işyerini gözetler, eksiklikleri tespit eder ve işverene rapor sunar. İşveren, raporlanan eksiklikleri düzeltmekle yükümlüdür. Gerekirse bağımsız denetçilerle işletmesini tekrar kontrol ettirir.Eğer işveren, raporlanan eksiklikleri gidermiyorsa, bu iş güvenliği uzmanının sorumluluğu değildir.
Bunun bir adım ötesine geçelim:Muhasebeciler vergi kaçaklarını, avukatlar varsa müvekkillerinin eksikliklerini ilgili makamlara bildirmek zorunda değil. Aynı şekilde, iş güvenliği uzmanlarının da eksiklikleri bakanlığa ihbar etme gibi bir sorumluluğu olmamalıdır. İş güvenliği uzmanlığı bir gözetim mesleğidir; yetki de, sorumluluk da işverendedir. Bakanlık ise denetimlerini bağımsız şekilde yapmalı ve gerekiyorsa yaptırımlar uygulamalıdır.
Sonuç olarak: İş güvenliği uzmanlığı, modern iş dünyasında birçok uzmanlıktan sadece bir tanesidir. İş güvenliği uzmanları, işyerlerini gözetler, işverenlerin aksiyon alması için eksikleri raporlar. Ancak sorumluluk, hiçbir zaman işverenden tamamen alınamaz. 
