Üyeler Görebilir
Herkese merhaba. Araç lastiklerinin öğütülmesi sonucu granül elde edilen, iş güvenliği hizmeti verdiğim bir işyeri mevcut. İşyerinde havalandırma sistemi bulunmasına rağmen ortada yoğun granül tozu bulunmaktadır. Daha önce işyerinde atık lastiklerin depolandığı alanda yangın gerçekleşti. Bunun sonucunda biraz araştırma yaptım fakat lastiklerin öğütülmesi sonucu ortaya çıkan tozun parlayıcı, patlayıcı olup olmadığı ile ilgili net bir kanaate varamadım. ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK' e baktığımda;
2 – Tehlikeli yerlerin sınıflandırılması
Bölge 20
Havada bulut halinde bulunan tutuşabilir tozların, sürekli olarak veya uzun süreli ya da sık sık patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler.
Bölge 21
Normal çalışma şartlarında, havada bulut halinde bulunan tutuşabilir tozların ara sıra patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler.
Bölge 22
Normal çalışma şartlarında, havada bulut halinde bulunan tutuşabilir tozların patlayıcı ortam oluşturma ihtimali bulunmayan ancak böyle bir ihtimal olsa bile bunun yalnızca çok kısa bir süre için geçerli olduğu yerler.
Not:
Tabaka, tortu veya yığın halinde tutuşabilir tozların bulunduğu yerler, patlayıcı ortam oluşturabilecek diğer bir kaynak olarak dikkate alınmalıdır.
Bu konu hakkında düşüncelerinizi almak istedim. Şimdiden teşekkürler.
2 – Tehlikeli yerlerin sınıflandırılması
Bölge 20
Havada bulut halinde bulunan tutuşabilir tozların, sürekli olarak veya uzun süreli ya da sık sık patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler.
Bölge 21
Normal çalışma şartlarında, havada bulut halinde bulunan tutuşabilir tozların ara sıra patlayıcı ortam oluşturabileceği yerler.
Bölge 22
Normal çalışma şartlarında, havada bulut halinde bulunan tutuşabilir tozların patlayıcı ortam oluşturma ihtimali bulunmayan ancak böyle bir ihtimal olsa bile bunun yalnızca çok kısa bir süre için geçerli olduğu yerler.
Not:
Tabaka, tortu veya yığın halinde tutuşabilir tozların bulunduğu yerler, patlayıcı ortam oluşturabilecek diğer bir kaynak olarak dikkate alınmalıdır.
Bu konu hakkında düşüncelerinizi almak istedim. Şimdiden teşekkürler.
Yönetici tarafından son düzenlenen:
@Fatih Özcan Bey'in yönlendirmesi üzerine yazıyorum. Kendisinin referans verdiği 60079-10-2 standardında 500 μm ve altındaki boyutlarda olan partiküller combustible dust (tutuşabilir toz) olarak geçer ve patlayıcı ortam oluşturma ihtimali vardır. Ayrıca yine ilgili standartta 500 μm boyutu üzerindeki partiküller ise combustible flying (tutuşabilir uçucular olarak çeviriyorum) olarak geçer ve bunların da patlayıcı ortam oluşturma ihtimali vardır. Dolayısıyla 500 μm ayrımı patlayıcı ortam oluşturma kıstası olarak kullanılmıyor. Hatta NFPA 654' te bu ayrım kaldırıldı. Ancak eski standartların yorumlarına göre yine de diyebiliriz ki 500 μm ve altı değerler muhtemelen patlayıcı ortam oluşturur.
Tozun patlayıcı ortam oluşturup oluşturmayacağını belirleyen en önemli yöntem test yaptırmaktır. Yapılan testte bazı parametreler bulunur. Bu parametrelerden en önemlilerinden birisi tozun hangi konsantrasyonda patlayıcı ortam oluşturduğudur. Genelde 20 - 60 g / m3 konsantrasyon değerinde organik tozların yanma - patlama davranışı gösterme ihtimali yüksektir. Bildiğiniz üzere toz patlamasının beşgeni vardır (yangın üçgen veya dörtgeni gibi) ve bu beş sacayağından birisi askıdaki tozun kapalı ortamda olmasıdır. Toz uygun konsantrasyonda kapalı alandaysa yanma sonucu patlama oluşma ihtimali yüksektir.
Testte bulunan diğer parametre ise ateşleme enerjisidir (MIE). Yani tozunuz diyelim ki patlayabilir olarak bulundu, ancak bulunduğu ortamdaki tutuşturucu kaynaklar bu enerjiyi sağlamıyor olabilir. Dolayısıyla böyle bir durumda patlayıcı ortam oluşur diyemiyoruz. Ayrıca yine minimum tutuşma sıcaklığı (MIT) gibi parametreler de ölçülür ve bu sıcaklığın ortamda oluşma ihtimali de (mekanik vb. sebeplerden ötürü) değerlendirilir.
Peki biz test yapamıyoruz derseniz ne olacaktır? Eğer tozunuzun verileri literatürde varsa onları kullanarak ve bu veriler ışığında Fatih Bey'in de belirttiği gibi partikül boyutlarına ve ortamdaki konsantrasyonlarına ve son olarak patlama beşgeninin oluşup oluşmadığına bakarak yorum yapabilirsiniz. Bunlar da yapılamıyorsa o halde tozun yanıcı ve patlayıcı olarak kabul edilmesi lazım, çünkü toz organik ve yanıcı bir toz. Burada sizi rahatlatacak bir hususu ileteyim, bütün bunlara karar verecek olan zaten patlamadan korunma dokümanı hazırlayıcısı olur. Yine Fatih Bey'in belirttiği gibi konunun uzmanından yardım almanız uygun olur.
Tepkiler: osman.koyuncu, Seda A. ve Fatih Özcan