Iş Göremezlik Ödeneği

Konu, 'İş Hukuku ve SGK' kısmında Musa Kamil Ekin tarafından paylaşıldı.

  1. Musa Kamil Ekin

    Musa Kamil Ekin Yönetim Grubu

    Mesajlar:
    1.849
    İş Göremezlik Ödeneği
    18 Ağustos 2015

    [​IMG]
    Geçici iş göremezlik durumu, sigortalı işçinin iş kazası, meslek hastalığı, hastalık veya analık durumlarında SGK tarafından yetkilendirilen doktor veya il/ilçe sağlık kurulu raporlarında belirtilen hastalık süresince geçici olarak çalışamama halidir. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 38. Maddesinde, çalışılamayan bu süreler için sigortalılara yapılan nakdi para yardımına ise geçici iş göremezlik ödeneği denir.

    4/a sigortalılarından hastalık sigortasına tabi olanların, hastalık sebebiyle iş göremezliğe uğraması halinde, iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla geçici iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere (ilk iki gün ödeme kapsamında değildir) her gün için;

    4/a sigortalı kadının analığı halinde ise, doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise doğumdan önceki sekiz haftalık süreye iki haftalık süre ilave edilerek çalışmadığı veya kadının isteği ve hekimin onayı ile doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışılması halinde, doğum sonrası istirahat süresine eklenen süreler de dâhil olmak üzere her gün için, geçici iş göremezlik ödeneği verilmektedir.

    Hastalık halinde iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yılda, son üç ay içinde prime esas kazançlar toplamının bulunması ve prim, ikramiye şeklindeki ödemelerin olması durumunda ise, bu ödemelerin %50’si alınarak, toplam kazancın, toplam prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanmaktadır. Yatarak tedavilerde günlük kazancın yarısı, ayakta tedavilerde ise 2/3 oranında dikkate alınmaktadır.

    “İstirahatli Olan Sigortalıların İşyerinde Çalışmadıklarına Dair Bildirimin İşverenlerce Sosyal Güvenlik Kurumu’na Gönderilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” ine göre, iş göremezlik ödeneğinin ödenmesi için 4/a sigortalısının, istirahat rapor bitiş tarihini takip eden ayın aylık prim ve hizmet belgesini son onaylama gününe kadar;

    • İstirahatli olduğu dönemde işyerinde çalışıp çalışmadığının,
    • Prime esas kazanç hesabına giren döneme ilişkin aylardaki prim ve ikramiyelerinin tutarlarının,
    • İstirahatin başladığı tarih itibarıyla prim ödeme halinin devam edip etmediğinin,
    İşveren tarafından SGK’ya elektronik ortamda bildirilmesi gerekmektedir.

    Bu bildirime istinaden hesaplama yapılarak, sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

    SGK uygulamalarında atıfet (iyi niyet) şeklinde ücret ödemesi;

    İşveren tarafından sigortalının istirahatli olduğu dönemlerde işyerinde çalışmamasına rağmen ücretinin tam olarak ödemesi anlamına gelmektedir. Esasen, sigortalının işe gelmediği bu dönemlerde geçici iş göremezlik ödeneğinin SGK tarafından ödenebilmesi için en önemli şartlardan birisi sigortalının işyerinde fiili olarak çalışmamasıdır. Diğer taraftan toplu iş sözleşmesi veya sigortalı işveren arasında imzalanan hizmet akdi, personel yönetmeliği, sözleşmeye gerek kalmaksızın işyerinde geçerli olan genel uygulama ile işveren sigortalının istirahatli olduğu dönemlerde işyerinde çalışmamasına rağmen ücret ödemesi yapabilmektedir. Bu durumda dahi, ödenen ücretler sigortalının prime esas kazancı olarak SGK’ya son onay tarihine kadar bildirilecek ve ödenecektir.
    Bu durum uygulamada, dört farklı şekilde karşımıza çıkmaktadır;

    1-Ücret Ödenmemesi Durumu:
    Sigortalının istirahatli olduğu dönemde SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alması sebebiyle sigortalıya bu süre için herhangi bir ücret ödenmeyip, ücretinin tamamının kesilmesi (ödenmemesi) durumudur. Söz konusu durum yürürlükteki mevzuata aykırı olmayıp, en fazla uygulanan yöntemdir.

    2-Farkın Ödenmesi Durumu:
    Bu durumda istirahatli sigortalının SGK’dan aldığı geçici iş göremezlik ödeneğinin, ücretinden daha düşük olması durumunda aradaki fark işverence ödenmektedir. Bu uygulamada yine atıfet kabilinden bir ödemedir.

    3-Ücretin Tam Ödenmesi Durumu:
    Bu durumda işverenler, sigortalıya istirahatli olduğu sürelerin ücretlerini, işe bir fiil gelmeseler dahi tam olarak ödemektedirler. Sigortalı hem SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneğini almakta hem de işverence ödenen ücretini almaktadır. Bu uygulamada yine atıfet kabilinden bir ödemedir.

    4-Ücretin Ödenerek, İş Göremezlik Ödeneğinin Geri Alınması:
    Sigortalının istirahatli olduğu süre içinde ücretinin tam olarak ödenmesi durumunda, sigortalının SGK’dan aldığı geçici iş göremezlik ödeneğinin kendisinden tahsil edilmesi durumudur. Söz konusu durum uygulamada ikinci en fazla uygulanan yöntemdir. Özellikle ücretin ödenerek sigortalılardan iş göremezlik ödeneğinin alınması yönteminde hesaplanan geçici iş göremezlik ödeneğinin ücretten fazla olabileceği durumu da göz önünde tutulmalı, bu halde sigortalılardan ücreti kadar tutar geri alınmalıdır. Ancak hemen belirtmek gerekir ki, burada yapılacak işlem, sigortalıdan paranın alınmasıdır. Hak ettiği ücretin içerisinden mahsup yolu ile kesintiye gidilmesi hukuken doğru bir uygulama değildir.

    İlk 2 Gün Meselesi
    Birçok uzman, 6098 Sayılı Borçlar Yasası’nın 409. Maddesini referans göstererek, “Uzun süreli bir hizmet ilişkisinde işçi, hastalık, askerlik veya kanundan doğan çalışma ve benzeri sebeplerle kusuru olmaksızın, iş gördüğü süreye oranla kısa bir süre için iş görme edimini ifa edemezse işveren, başka bir yolla karşılanmadığı takdirde, o süre için işçiye hakkaniyete uygun bir ücret ödemekle yükümlüdür.’’ hükmüne istinaden, işverenin istirahat süresi boyunca geçici iş göremezlik ödeneği ile karşılanmayan ilk iki günün ücretini ödemesi gerekir görüşündedir. Ancak, birçok uzman da “uzun süreli hizmet ilişkisi” , “hastalığın işçinin kusuru olmaksızın oluşması” ve “hakkaniyete uygun bir ücret” ifadelerinin net karşılıklarının yasada yer almaması sebebi ile bu görüşlere katılmamaktadır.

    http://datassist.com.tr/blog/381-is-goremezlik-odenegi
     
    Fatih Özcan bunu beğendi.