Mevzuat Yorumu Hangi Ekipman Kaç Yılda Bir Kontrol Edilir? Ek-iii Periyot Tablosu (23.12.2025 Değişikliğiyle Güncel)

Üyeler Görebilir
Merhaba,

Sahada en sık sorulan sorulardan biri: "Bu ekipmanın periyodik kontrolü kaç ayda bir yapılmalı?"

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'nin EK-III bölümü 23 Aralık 2025'te (Resmî Gazete 33116) baştan yenilendi. Elimizdeki eski periyot listeleri artık tam doğru değil. Yürürlükteki metinden okuyup en çok karışan noktaları derledim.

Genel kural
Standartlarda aksi belirtilmedikçe yılda bir kontrol. Ama tabloda çoğu satır "standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl" diye yazılmış: ilgili TS standardı daha kısa bir süre veriyorsa geçerli olan o. İmalatçı talimatı ya da risk değerlendirmesi daha kısa süre gerektiriyorsa da kısa olan uygulanır.

Gözden kaçan 4 istisna
EkipmanAzami aralıkNot
Yapı iskeleleri6 ayEK-III'te altı aylık tek satır (TS EN 12810, TS EN 12811-1)
Sıvılaştırılmış gaz tankları (LPG, yer altı ve yer üstü)Yazılı planda verilen süre10 yılın sonunda yeniden değerlendirme
Katodik koruma tesisatı1 yıl23.12.2025 ile 6 aydan 1 yıla çıktı, eski planlar güncel değil
Havalandırma ve klima tesisatı1 yıl"Standartta süre varsa" kaydı yok; ölçüt tesisatın kendi projesi

Yapı iskelesinde neden altı ay uygulandığı ve kontrolde nelere bakıldığı: yapı iskelesi periyodik kontrolü

"Ekipman sayılmayan" ama EK-III'te olanlar
Çoğu işletmede listeye hiç girmeyen, ama kontrole tabi olan satırlar:
  • Endüstriyel raflar (TS EN 15635): hasar sınıflandırmasıyla birlikte raf sistemlerinin periyodik kontrolü. Endüstriyel kapılar da aynı tabloda (TS EN 13241, TS EN 12453).
  • Portatif yangın söndürücüler, yangın algılama ve uyarı sistemleri, duman tahliye ve basınçlandırma. Dördü için ayrı rapor gerekiyor: yangın tesisatı periyodik kontrolü
  • Akümülatör ve transformatör (imalatçı şartlarına göre, 1 yıl)
  • Konveyörler, yürüyen merdivenler, kaldırma tablaları, araç kaldırma liftleri

İş makinelerinde "iş makinası" diye tek satır yok
EK-III makineleri tek tek sayıyor ve her birinin standardı ayrı: hidrolik kazıcı (ekskavatör) TS EN 474-5, kazıcı yükleyici TS EN 474-4, greyder TS EN 474-8, skreyper TS EN 474-7, trençer TS EN 474-10, boru döşeyici TS EN 474-9, yol düzeltme makinası TS EN 500-2, beton pompası TS EN 12001... Hepsi 1 yıl, ama raporda hangi standarda göre kontrol edildiği yazılmak zorunda. Yanlış standart yazılmış rapor denetimde sorun çıkarır. Formda hangi bölümlerin bulunduğu: iş makinası periyodik kontrol formu

Yeni giren ekipmanlar
23.12.2025 ile kapsama sütunlu çalışma platformları, kablolu taşıma tesisatları ve hareket engelliler için güç tahrikli kaldırma platformları girdi. Ayrıca periyodik kontrolü yapacak kişinin EKİPNET'e kayıtlı olması ve raporda EKİPNET kayıt numarasının bulunması zorunlu hâle geldi.

Kaldırma ekipmanları, basınçlı kaplar, tesisatlar, tezgâhlar ve iş makineleri için bütün satırları standartlarıyla birlikte tek bir tabloda topladık:
Periyodik kontrol periyot tablosu (EK-III, güncel hâli)

Not: Tablo yönlendirme amaçlıdır, mevzuatın yerine geçmez. Kesin süre için ekipmanın kendi standardına ve imalatçı talimatına bakılmalı.

Sizin işletmelerinizde en çok atlanan kontrol hangisi? Raf ve kapıların periyodik kontrolünü gerçekten yaptıran firma sayısı sizce ne kadar?
 
Yönetici tarafından son düzenlenen:
Üyeler Görebilir
Merhaba,

Paylaşım için teşekkürler. Özellikle 23.12.2025 tarihli değişiklik sonrasında eski periyodik kontrol listelerinin doğrudan kullanılmaması önemli bir konu.

Bence sahada en çok dikkat edilmesi gereken noktalardan biri, sadece kaldırma ekipmanları ve basınçlı kaplara odaklanıp endüstriyel raflar, endüstriyel kapılar, yangın sistemleri, konveyörler, transformatörler ve benzeri ekipmanların gözden kaçırılmasıdır.

Ayrıca kontrol periyodunu yalnızca “yılda bir” şeklinde değerlendirmek yerine; EK-III, ilgili TS/EN standardı, imalatçı talimatı ve gerekiyorsa risk değerlendirmesi birlikte değerlendirilmelidir.

Bir diğer önemli husus da periyodik kontrol raporunun sadece “rapor alınmış olması” açısından değil, doğru ekipman, doğru standart, uygun kontrol kriterleri ve yetkili kişi tarafından düzenlenmiş olması açısından incelenmesidir. Yeni düzenlemeyle birlikte raporlarda EKİPNET kayıt numarasının bulunması da ayrıca kontrol edilmelidir.

Özellikle denetimlerde sorun yaşamamak adına işletmelerin mevcut periyodik kontrol envanterlerini EK-III'ün güncel haliyle yeniden karşılaştırması faydalı olacaktır.

Raf ve endüstriyel kapılar konusunda ise sahada hâlâ ciddi bir farkındalık eksikliği olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle yalnızca klasik “kaldırma ekipmanı listesi” değil, işletmedeki tüm iş ekipmanı ve tesisatların envanter bazlı olarak değerlendirilmesi daha doğru bir yaklaşım olacaktır.
 
Üst