650
2
0
İş Kazası Savcı, afgan işçi nourtani'nin ölümüne 'kusur' dedi, patrona ödül gibi ceza istedi
Zonguldak’ta yanmış cesedi bulunan, kaçak ocakta çalışan Afgan Nourtani'nin ölümüne ilişkin davada savcı patrona ödül gibi ceza istedi.
3 SAYFALIK MÜTALAA SUNULDU
DHA'da yer alan habere göre, Zonguldak 1'inci Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki davada savcı, 3 sayfalık mütalaasını sundu. Mütalaada; Afgan madenci VMN'ye vücudundaki kırıklardan dolayı vagon çarptığı değerlendirmesi yapılırken, sanıkların adli işlem kayıtları ve ocağın kaçak olmasından dolayı yetkililere haber vermediklerinin tespit edildiği belirtildi. Mütalaada; iş kazasının bilirkişi raporlarından da anlaşıldığı vurgulanarak, Nourtani'nin kalp krizi geçirip ray üzerine yatmasının hayatın olağan akışının dışında olduğu ifade edildi.
'BİLİNÇLİ TAKSİR'DEN CEZA İSTENDİ
Ölümün 'iş kazası' nedeniyle olduğunun değerlendirildiği mütalaada; bilirkişi raporlarına göre ocak sahibi Hakan Körnöş ve Enver Gideroğlu'nun asli kusurlu, vinç operatörü S.K. ile ölen Nourtani'nin tali kusurlu olduğu vurgulandı. Mütalaada, sanıklardan Hakan Körnöş, Enver Gideroğlu ve S.K.'nin 'Bilinçli taksirle ölüme neden olma' suçundan 9 yıla kadar, 'Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme' suçlarından 5 yıla kadar ayrı ayrı cezalandırılmaları istendi.
Nourtani'nin yaralanmasını yetkili kurumlara bildirmeyen, kameralarla oynayıp Nourtani'ye ait kıyafetleri yaktığı için E.D. ile cesede çakmak çaktığını itiraf eden tutuklu sanık Ahmet Aydın hakkında 'Yardım ve bildirim yükümlülüğünü yerine getirilmemesi' suçundan 3'er ve 'Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme' suçundan 5'er yıla kadar hapis ile cezalandırılmaları talep eden savcı, tutuklu sanıkların tutukluluk hallerinin devamını istedi. A.Ç. hakkında 'Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi' suçundan 3 yıla kadar hapis cezası mütalaa edildi. Sanıklardan Hakan Körnöş, Enver Gideroğlu ve S.K. hakkında toplamda 14'er yıla kadar hapis cezası istenirken, Ahmet Aydın ve E.D. hakkında 8, A.Ç. hakkında 3 yıla kadar hapis cezası talep edildi.
"KABUL ETMEMİZİN MÜMKÜNATI YOK"
19 Şubat'ta görülecek duruşmada karar beklenirken, Afgan ailenin avukatı Kerim Bahadır Şeker, mütalaaya ilişkin konuştu. Şeker, "Mütalaayı kesinlikle kabul ediyor olmamızın mümkünatı yok. Bu zaman kadar sunmuş olduğumuz bütün talepleri taraflı olarak reddeden mahkeme heyeti ve Zonguldak Cumhuriyet Başsavcılığı'nın bu mütalaası bizi şahsi olarak şaşırtmadı. Ancak dosya çerçevesinde, 'Bilinçli taksirle' cezalandırılmalarını istemeleri hayatın olağan akışına, mantık, fizik, bilim kurallarına aykırıdır. Bir kişinin bilerek ve isteyerek yakılması, bir kişinin bilerek isteyerek yakıldıktan sonra cesedinin gizlenmesi, bundan önce alkol alınarak, cesedi gizlemek için çaba gösterilmesi ve buna rağmen sanki bir iş kazasıymış gibi lanse edilmeye çalışılması Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kesinlikle kabul edilebilir değil. Çünkü sanıklar mahkemede birbirini sürekli yalanlıyorlar" dedi.
"AĞIRLAŞTIRILMIŞ MÜEBBET ALMALARINI İSTİYORUZ"
Şeker, "Yalanladıkları sırada da şunu söylüyorlar. 'Eğer asıl meseleyi ortaya çıkarırsan seni öldürürüm' diye birbirini tehdit ediyorlar. Mahkemenin sınırları içerisinde sanık yakınları bizlere dahi sözlü ve fiziki müdahale girişiminde bulunuyorlar. Ancak buna rağmen sanki iş kazasıymış da kaza olduktan sonra hastaneye, ambulansla bildirim yapılmışçasına 'Bilinçli taksir' isteniyor. Keza 'İhmal nedeniyle kasten öldürme' sebebi ortaya konulmalıyken, burada da sanıklar hakkında bilinçli taksirle öldürmeye hükmedilmesi, özetle bir kişiyi yakarak öldüren kişilerin 6 ila 8 yıl arasında cezalandırma istemi ve İnfaz Kanunu'na göre 2 yıl hapis cezasını içeride yattıktan sonra tahliye olacak olmaları, kamuoyu vicdanını derinden yaralayacak. Kesinlikle kabul etmediğimiz ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almaları için bu kişiyi diri diri yaktıklarına ilişkin emareleri sunduk. Bu kişiye 20 bin dolar böbrek teklifi yapılmasına ilişkin tanık ifadelerini, aynı madende çalışan ve sınır dışı edilen Afgan maden işçilerinin beyanlarını sunduk dosyaya. Bizim isteğimiz, fikir ve eylem birliği içerisinde yaptıkları eylemlerden dolayı ağırlaştırılmış müebbet almalarını istiyoruz" diye konuştu.
NE OLMUŞTU?
10 Kasım 2023'te Kırat Mahallesi Koca Osman Sokak'ta meydana geldi. Yoldan geçenler, yandaki ormanda yanmış cesedi fark edip, ihbarda bulundu. Benzin dökülüp yakıldığı belirlenen cesedin, kaçak olarak işletilen maden ocağında çalışan 3 çocuk babası Afganistan uyruklu VMN'ye ait olduğu belirlendi. Otopside Nourtani'nin 9 Kasım'da öldüğü tespit edilirken, ailesinin 10 Kasım sabahı kayıp başvurusunda bulunduğu öğrenildi.
Nourtani'nin çalıştığı kaçak maden ocağının sahipleri Hakan Körnöş (46), Enver Gideroğlu (34) ve Körnöş'ün kuzeni Ahmet Aydın (52) tutuklandı. Ocak çalışanları S.K. (28), E.D. (22) ve kömür ticareti yapan A.Ç. (46) adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Olaya ilişkin hazırlanan iddianamede, Afgan madencinin kaçak ocakta vagon arasına sıkışıp iş kazası geçirdiği, ocak sahiplerinin de 'Olay ortaya çıkarsa ocak kapanır' korkusuyla hareket ettikleri belirtildi.
Kaynak:
411
2
6
Genel Deneyi̇mli̇ A,b,c Sınıfı İş Güvenli̇ği̇ Uzmanları Aranıyor
DENEYİMLİ A,B,C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARI ARANIYORSektöründe "önce insan" sloganını duvarda poster olarak kullanan, ancak "önce üretim" ilkesiyle çalışan lider (!) firmamıza; aşağıdaki vasıflara sahip, kendini feda etmeye hazır bir İş Güvenliği Uzmanı arıyoruz.
GÖREV TANIMI● Gerçekte yapılmayan saha denetimlerini yapılmış gibi göstererek "kağıt üzerinde" kusursuz bir sistem kurmak.
● Acil durum tatbikatlarını, üretimi bir saniye bile aksatmadan, mesai bitiminde ve tercihen fotoğraflı olarak raporlamak.
● İşverenin tüm yasal sorumluluklarını (ve vicdani yükünü) tek başına üstlenmek.
● "Tespit ve Öneri Defteri"ni, kimseyi kırmayacak, incitmeyecek ve en önemlisi masraf çıkarmayacak tavsiyelerle doldurmak.
● Olası bir iş kazasında, savcılık sorgusuna işverenden önce ve tek başına katılmak; "Ben uyardım ama yapmadılar" demek yerine, "Gözümden kaçmış" deme erdemini göstermek.
● Üretim müdürünün "Bu böyle olmaz, işi yavaşlatıyorsun!" fırçasını, mesleki bir motivasyon konuşması olarak kabul etmek.
ARANAN NİTELİKLER● Mevzuatı çok iyi bilen ama uygulanmasını istemeyen.
● Baskı ve mobbing altında "gülümseyerek evrak imzalama" konusunda yüksek lisans yapmış.
● "İşi durdurma" yetkisini hayatı boyunca hiç kullanmamış ve kullanmayı aklından bile geçirmeyen.
● Risk analizinde "Yüksek Risk" yazabilme cesaretine sahip, ancak hemen altına "Kabul Edilebilir Risk" notunu düşebilecek kadar esnek.
● Maaşını, olası mahkeme ve avukat masrafları için bir fon olarak görebilen finansal bir vizyona sahip.
● "Baret tak!" dediği çalışandan yediği azarı sineye çekebilen, sabırlı bir pedagog.
SUNDUKLARIMIZ● Sınırsız Sorumluluk: Tüm fabrikanın ve yönetim kurulunun sorumluluğu sizde!
● Sıfır Yetki: Kararlarınıza saygı duyulmayacağının garantisi.
● Bol Stres ve Adrenalin: Her an bir denetim veya kaza olacakmış hissiyle yaşama fırsatı.
● Ücret: Asgari ücretin bir tık üzeri maaş kabul eden.
● Kariyer: Şanslıysanız meslekten men edilir, şanssızsanız hapis yatarsınız.
ÖNEMLİ NOT: Biz, İSG'yi bir maliyet kalemi ve yasal zorunluluk olarak görüyoruz. Gerçekten işini yapmak isteyen, "önce güvenlik" diyen idealist arkadaşların vaktimizi çalmamasını rica ederiz.
141
0
0
Genel İş Güvenliği Uzmanlarının Kara Tablosu
İş güvenliği uzmanları büyük bir ikilem içerisinde mesleklerini sürdürmeye çalışıyor.
Birçok işyerinde ciddi mobbinge maruz kalıyor, güvenlikleri için çalıştığı işçilerin saldırılarına uğruyor, işi durdurmaları durumunda işveren tarafından işten çıkarılmakla tehdit ediliyor. “Masraf çıkarma” bahanesiyle sürekli aba altından sopa gösteriliyor.
Bu kaos içerisinde rüya gören Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ise “hayati tehlike varsa raporla” diyor.
Ama bir şey unutuluyor: Uzmanlar da insan. Ve bu hayat mücadelesinde var olmaya çalışıyorlar.
Aşağıda hafızalardan silinmeyen bazı olayları paylaşıyorum.
2025 – Kartalkaya Otel Yangını: İş Güvenliği Uzmanı Kübra Demir: 21 yıl 4 ay 15’er gün hapis cezası
2024 – OBA Makarna Toz Patlaması: İş Güvenliği UzmanıD.T.: 8 yıl 4 ay hapis cezası
2024 – OBA Makarna Toz Patlaması: Patlamadan Korunma Dokümanı Hazırlayıcısı İ.B.: 11 yıl 8 ay hapis cezası
2023 – Manisa İlçe OSB: İş Güvenliği UzmanıNaile Büşra Sarıgül: Görevi esnasında geçirdiği kazada hayatını kaybetti
2020 – Hendek Havai Fişek Fabrikası Patlaması: İş Güvenliği Uzmanı Aslı D.: 6 yıl 8 ay hapis cezası
2015 – TÜİK Binası İnşaatı: B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı hayati tehlike arz eden eksiklikleri bildirdiği için işten çıkarıldı
2014 – Soma Maden Faciası: İş Güvenliği Başmühendisi Mehmet Efe: Kaza anında yaşamını yitirdi.
2012 – Esenyurt Marmara Park AVM İnşaatı Çadır Yangını: İş Güvenliği Koordinatörü Cem Yıllar: 8 yıl 7 ay hapis cezası
Gözaltına alınmak, ifade vermek mi iş güvenliğinin günlük rutini haline geldi?
(Lütfen yorumlara siz de bildiğiniz olayları ekleyin. Bu liste hepimizin gerçeği.)
Birçok işyerinde ciddi mobbinge maruz kalıyor, güvenlikleri için çalıştığı işçilerin saldırılarına uğruyor, işi durdurmaları durumunda işveren tarafından işten çıkarılmakla tehdit ediliyor. “Masraf çıkarma” bahanesiyle sürekli aba altından sopa gösteriliyor.
Bu kaos içerisinde rüya gören Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ise “hayati tehlike varsa raporla” diyor.
Ama bir şey unutuluyor: Uzmanlar da insan. Ve bu hayat mücadelesinde var olmaya çalışıyorlar.
Aşağıda hafızalardan silinmeyen bazı olayları paylaşıyorum.
2025 – Kartalkaya Otel Yangını: İş Güvenliği Uzmanı Kübra Demir: 21 yıl 4 ay 15’er gün hapis cezası 2024 – OBA Makarna Toz Patlaması: İş Güvenliği UzmanıD.T.: 8 yıl 4 ay hapis cezası 2024 – OBA Makarna Toz Patlaması: Patlamadan Korunma Dokümanı Hazırlayıcısı İ.B.: 11 yıl 8 ay hapis cezası 2023 – Manisa İlçe OSB: İş Güvenliği UzmanıNaile Büşra Sarıgül: Görevi esnasında geçirdiği kazada hayatını kaybetti 2020 – Hendek Havai Fişek Fabrikası Patlaması: İş Güvenliği Uzmanı Aslı D.: 6 yıl 8 ay hapis cezası 2015 – TÜİK Binası İnşaatı: B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı hayati tehlike arz eden eksiklikleri bildirdiği için işten çıkarıldı 2014 – Soma Maden Faciası: İş Güvenliği Başmühendisi Mehmet Efe: Kaza anında yaşamını yitirdi. 2012 – Esenyurt Marmara Park AVM İnşaatı Çadır Yangını: İş Güvenliği Koordinatörü Cem Yıllar: 8 yıl 7 ay hapis cezasıGözaltına alınmak, ifade vermek mi iş güvenliğinin günlük rutini haline geldi?
(Lütfen yorumlara siz de bildiğiniz olayları ekleyin. Bu liste hepimizin gerçeği.)
3K
5
0
İş Kazası Sakarya'daki havai fişek fabrikası kazası
Sakarya'daki havai fişek fabrikasında 7 kişinin öldüğü, 127 kişinin yaralandığı patlamanın üzerinden 1 yıl geçti
Aralarında fabrika sahiplerinin de bulunduğu 7 sanığın "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan 2 yıl 8 aydan 22 yıl 6'şar aya kadar hapis cezası istemiyle yargılanması sürüyor.
Sakarya'nın Hendek ilçesindeki havai fişek fabrikasında 7 kişinin hayatını kaybettiği, 127 kişinin yaralandığı patlama 1 yılı geride bıraktı.
İlçenin Yukarıçalıca mevkisinde yaklaşık 15 dönüm arazi üzerine kurulu fabrikada 3 Temmuz 2020'de saat 11.15'te meydana gelen patlama, olay yerine 50 kilometre mesafedeki kentin birçok noktasından duyuldu.
Patlamanın ardından bölgede sağlık, UMKE, AFAD, itfaiye, jandarma ve polis ekiplerinden oluşan 713 personel, 182 araç, 2 arama köpeği, 2 ambulans helikopter, 2 söndürme helikopteri ve 1 söndürme uçağı görevlendirildi.
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ile dönemin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, patlama bölgesinde inceleme yaptı.
Patlama nedeniyle fabrikanın iki yakasında bulunan Yukarıçalıca ve Akarca mahallelerindeki evlerin camları kırıldı, kapılar eşiklerinden ayrıldı, çatı ve tavanlarda açılmalar meydana geldi. Mahallelerdeki ekinler de savrulan küller nedeniyle zarar gördü.
Hayatını kaybedenlerden Havva Çelik, Sabahattin Tepeçınar, Halis Yılmaz, Muhammet Seyfi Çanakçı, Erhan Ateş ve Muhammet Aygün'ün cenazeleri Sakarya'da, Ramazan Kor'un cenazesi ise Çorum'da toprağa verildi.
Daha sonra, Jandarma Genel Komutanlığı Patlayıcı Madde İmha Timi (PAMİT) personelince bölgedeki patlayıcı maddeleri tahliye ve imha işlemi yürütüldü. Zaman zaman kontrollü patlatmaların gerçekleştirildiği bölgede, fabrika çevresindeki köylerde cami hoparlörlerinden duyuru yapılarak vatandaşlar önceden bilgilendirildi.
Fabrika sahibi tutuklandı
Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığının koordinesinde soruşturmayı yürüten Hendek Cumhuriyet Başsavcılığının talimatıyla gözaltına alınan sorumlu müdür Asiye A, ustabaşı Erşan Ö. ve Hasan Ali V. ile iş güvenliği uzmanı Aslı B, 7 Temmuz'da tutuklandı.
Soruşturmayı genişleten Başsavcılığın talimatıyla fabrika sahipleri Yaşar C. ve Ali Rıza Ergenç C. de jandarma ekiplerince gözaltına alındı. Hendek Adliyesi'nde 8 Temmuz'da hakim karşısına çıkarılan şüphelilerden Yaşar C, tutuklandı, Ali Rıza Ergenç C. ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.
Saldırı ve sabotaj izine rastlanmadı
Fabrikadan alınan numuneler Ankara'ya götürülerek Jandarma Genel Komutanlığı Kriminal Laboratuvarı'nda incelendi.
Numuneler üzerinde yapılan kimyasal analizlerde patlayıcı maddeye rastlanmadı. Yine numunelerde yangını başlatıcı veya hızlandırıcı petrol türevi de belirlenemedi. İlk incelemeye göre, olay kaza sonucu meydana geldi, saldırı ve sabotaja yönelik bulgu tespit edilmedi.
İkinci patlamada 3 asker şehit oldu
Havai fişek fabrikasına ait patlayıcıların Adapazarı ilçesi Taşkısığı mevkisinde kontrollü imha amacıyla kamyondan indirildiği sırada 9 Temmuz 2020 saat 11.35'te yaşanan bir başka patlamada ise 3 asker şehit oldu, 8 jandarma personeli ile kamyon şoförü yaralandı.
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, beraberinde Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Arif Çetin ile geldiği patlamanın yaşandığı bölgede incelemelerde bulundu.
Fabrikanın ruhsatı iptal edildi
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca, fabrikaya ait 180 dönümlük alanın sanayi imarı resen iptal edildi, ardından da fabrikanın ruhsatı Sakarya Valiliğince iptal edildi.
Öte yandan patlamadan etkilenen kişilere ve yakınlarına Türkiye Afet Müdahale Programı (TAMP) kapsamında İl Sağlık Müdürlüğü psikososyal destek ekibince destek verildi.
Patlamanın şiddeti bilirkişi raporunda
Patlama büyüklükleri, sayısı ve zamanlarının belirlenmesi amacıyla 11 kişiden oluşan heyet tarafından hazırlanan 200 sayfalık bilirkişi raporunda da yaklaşık 30 ton TNT'ye eş değer 12,6 ton piroteknik malzemenin 6 kez infilak ettiği belirtildi.
Sakarya Üniversitesi kampüsünde yer alan SAU1 deprem kayıt istasyonu geniş bant kayıtlarının incelendiği belirtilen raporda, 4 büyük patlama sürecinin gerçekleştiği, patlamaların evresinin 1 dakika 54 saniye sürdüğü bildirildi.
En büyük patlayıcı miktarının 5 bin 700 kilogram gök bombası (13 ton 396 kilogram TNT'ye eş değer) olduğu ve 19 metre çapında çukur oluşturduğu belirtilen bilirkişi raporunda, patlamanın etkisiyle 17 metre, 11 metre, 10 metre, 4 metre ve 10 metre çapında çukurlar oluştuğu bilgisi verildi.
Raporda, fabrikada yasal olmayan ve tüzüğe aykırı üretim ve depolama yapıldığı ve binalarda yapısal olarak eksikliklerin bulunduğu aktarıldı.
Adli süreç
Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığınca aralarında fabrika sahipleri Yaşar C. ve Ali Rıza Ergenç C. ile sorumlu müdür Asiye A, ustabaşı Erşan Ö, Hasan Ali V. ve iş güvenliği uzmanı Aslı B. hakkında hazırlanan ve 108 müştekinin bulunduğu 27 sayfalık iddianame, 9 Ekim 2020'de Sakarya 1. Ağır Ceza Mahkemesine gönderildi.
Mahkemece 23 Ekim 2020'de kabul edilen iddianamede, 7 şüphelinin "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan 2 yıl 8'er aydan 22 yıl 6'şar aya kadar hapisle cezalandırılması talep ediliyor.
Sanıkların yargılanmasına 6 Ocak'ta başlandı. Sakarya 1. Ağır Ceza Mahkemesindeki ilk duruşmaya, 5 sanık tutuklu bulundukları cezaevinden Ses ve Görüntü Bilişim Sistemiyle (SEGBİS) katıldı. Tutuksuz sanıklar ile müştekiler ve taraf avukatları ise duruşmada hazır bulundu.
Ferizli ilçesinde yeni inşa edilen cezaevi kampüsündeki salonda 15 Mart'ta görülen ikinci duruşmada, tutuklu ve tutuksuz sanıklar ile müştekiler ve taraf avukatları hazır bulundu.
5 gün süren ve zaman zaman gerginliklerin yaşandığı duruşmada sanık savunmaları, müştekilerin ifadeleri ile taraf avukatlarının beyanları dinlendi. Duruşmanın 5'inci gününde ara kararını açıklayan heyet, iş güvenliği uzmanı Aslı B'nin "yurt dışı çıkış yasağı" şeklindeki adli kontrolle tahliyesine, diğer tutuklu sanıkların mevcut hallerinin devamına hükmetti.
Heyet, ayrıca elektrik, inşaat, kimya ve makine mühendisleri ile yangın, iş güvenliği, patlayıcı madde ve bilişim alanlarında uzmanlardan oluşan bilirkişi heyetine dosyanın verilmesini karara bağladı.
Üçüncü duruşmada iki sanık tahliye edildi
Ferizli ilçesindeki salonda 10 Haziran'da görülen üçüncü duruşmada, ikinci celsede beyanı alınamayan müştekilerin kimlik tespitinin ardından ifadesine başvuruldu.
Mahkeme heyeti, tutuklu sanıklar sorumlu müdür Asiye A. ve ustabaşı Erşan Ö'nün "yurt dışı çıkış yasağı" şeklindeki adli kontrolle tahliyesine, diğer tutuklu sanıkların mevcut hallerinin devamına karar verdi.
Mahkemenin dördüncü duruşması, 13 Eylül'de görülecek. 7 kişilik bilirkişi heyetinin, raporunu dördüncü duruşmaya kadar mahkemeye sunması bekleniyor.
Aralarında fabrika sahiplerinin de bulunduğu 7 sanığın "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan 2 yıl 8 aydan 22 yıl 6'şar aya kadar hapis cezası istemiyle yargılanması sürüyor.
Sakarya'nın Hendek ilçesindeki havai fişek fabrikasında 7 kişinin hayatını kaybettiği, 127 kişinin yaralandığı patlama 1 yılı geride bıraktı.
İlçenin Yukarıçalıca mevkisinde yaklaşık 15 dönüm arazi üzerine kurulu fabrikada 3 Temmuz 2020'de saat 11.15'te meydana gelen patlama, olay yerine 50 kilometre mesafedeki kentin birçok noktasından duyuldu.
Patlamanın ardından bölgede sağlık, UMKE, AFAD, itfaiye, jandarma ve polis ekiplerinden oluşan 713 personel, 182 araç, 2 arama köpeği, 2 ambulans helikopter, 2 söndürme helikopteri ve 1 söndürme uçağı görevlendirildi.
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ile dönemin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, patlama bölgesinde inceleme yaptı.
Patlama nedeniyle fabrikanın iki yakasında bulunan Yukarıçalıca ve Akarca mahallelerindeki evlerin camları kırıldı, kapılar eşiklerinden ayrıldı, çatı ve tavanlarda açılmalar meydana geldi. Mahallelerdeki ekinler de savrulan küller nedeniyle zarar gördü.
Hayatını kaybedenlerden Havva Çelik, Sabahattin Tepeçınar, Halis Yılmaz, Muhammet Seyfi Çanakçı, Erhan Ateş ve Muhammet Aygün'ün cenazeleri Sakarya'da, Ramazan Kor'un cenazesi ise Çorum'da toprağa verildi.
Daha sonra, Jandarma Genel Komutanlığı Patlayıcı Madde İmha Timi (PAMİT) personelince bölgedeki patlayıcı maddeleri tahliye ve imha işlemi yürütüldü. Zaman zaman kontrollü patlatmaların gerçekleştirildiği bölgede, fabrika çevresindeki köylerde cami hoparlörlerinden duyuru yapılarak vatandaşlar önceden bilgilendirildi.
Fabrika sahibi tutuklandı
Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığının koordinesinde soruşturmayı yürüten Hendek Cumhuriyet Başsavcılığının talimatıyla gözaltına alınan sorumlu müdür Asiye A, ustabaşı Erşan Ö. ve Hasan Ali V. ile iş güvenliği uzmanı Aslı B, 7 Temmuz'da tutuklandı.
Soruşturmayı genişleten Başsavcılığın talimatıyla fabrika sahipleri Yaşar C. ve Ali Rıza Ergenç C. de jandarma ekiplerince gözaltına alındı. Hendek Adliyesi'nde 8 Temmuz'da hakim karşısına çıkarılan şüphelilerden Yaşar C, tutuklandı, Ali Rıza Ergenç C. ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.
Saldırı ve sabotaj izine rastlanmadı
Fabrikadan alınan numuneler Ankara'ya götürülerek Jandarma Genel Komutanlığı Kriminal Laboratuvarı'nda incelendi.
Numuneler üzerinde yapılan kimyasal analizlerde patlayıcı maddeye rastlanmadı. Yine numunelerde yangını başlatıcı veya hızlandırıcı petrol türevi de belirlenemedi. İlk incelemeye göre, olay kaza sonucu meydana geldi, saldırı ve sabotaja yönelik bulgu tespit edilmedi.
İkinci patlamada 3 asker şehit oldu
Havai fişek fabrikasına ait patlayıcıların Adapazarı ilçesi Taşkısığı mevkisinde kontrollü imha amacıyla kamyondan indirildiği sırada 9 Temmuz 2020 saat 11.35'te yaşanan bir başka patlamada ise 3 asker şehit oldu, 8 jandarma personeli ile kamyon şoförü yaralandı.
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, beraberinde Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Arif Çetin ile geldiği patlamanın yaşandığı bölgede incelemelerde bulundu.
Fabrikanın ruhsatı iptal edildi
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca, fabrikaya ait 180 dönümlük alanın sanayi imarı resen iptal edildi, ardından da fabrikanın ruhsatı Sakarya Valiliğince iptal edildi.
Öte yandan patlamadan etkilenen kişilere ve yakınlarına Türkiye Afet Müdahale Programı (TAMP) kapsamında İl Sağlık Müdürlüğü psikososyal destek ekibince destek verildi.
Patlamanın şiddeti bilirkişi raporunda
Patlama büyüklükleri, sayısı ve zamanlarının belirlenmesi amacıyla 11 kişiden oluşan heyet tarafından hazırlanan 200 sayfalık bilirkişi raporunda da yaklaşık 30 ton TNT'ye eş değer 12,6 ton piroteknik malzemenin 6 kez infilak ettiği belirtildi.
Sakarya Üniversitesi kampüsünde yer alan SAU1 deprem kayıt istasyonu geniş bant kayıtlarının incelendiği belirtilen raporda, 4 büyük patlama sürecinin gerçekleştiği, patlamaların evresinin 1 dakika 54 saniye sürdüğü bildirildi.
En büyük patlayıcı miktarının 5 bin 700 kilogram gök bombası (13 ton 396 kilogram TNT'ye eş değer) olduğu ve 19 metre çapında çukur oluşturduğu belirtilen bilirkişi raporunda, patlamanın etkisiyle 17 metre, 11 metre, 10 metre, 4 metre ve 10 metre çapında çukurlar oluştuğu bilgisi verildi.
Raporda, fabrikada yasal olmayan ve tüzüğe aykırı üretim ve depolama yapıldığı ve binalarda yapısal olarak eksikliklerin bulunduğu aktarıldı.
Adli süreç
Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığınca aralarında fabrika sahipleri Yaşar C. ve Ali Rıza Ergenç C. ile sorumlu müdür Asiye A, ustabaşı Erşan Ö, Hasan Ali V. ve iş güvenliği uzmanı Aslı B. hakkında hazırlanan ve 108 müştekinin bulunduğu 27 sayfalık iddianame, 9 Ekim 2020'de Sakarya 1. Ağır Ceza Mahkemesine gönderildi.
Mahkemece 23 Ekim 2020'de kabul edilen iddianamede, 7 şüphelinin "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan 2 yıl 8'er aydan 22 yıl 6'şar aya kadar hapisle cezalandırılması talep ediliyor.
Sanıkların yargılanmasına 6 Ocak'ta başlandı. Sakarya 1. Ağır Ceza Mahkemesindeki ilk duruşmaya, 5 sanık tutuklu bulundukları cezaevinden Ses ve Görüntü Bilişim Sistemiyle (SEGBİS) katıldı. Tutuksuz sanıklar ile müştekiler ve taraf avukatları ise duruşmada hazır bulundu.
Ferizli ilçesinde yeni inşa edilen cezaevi kampüsündeki salonda 15 Mart'ta görülen ikinci duruşmada, tutuklu ve tutuksuz sanıklar ile müştekiler ve taraf avukatları hazır bulundu.
5 gün süren ve zaman zaman gerginliklerin yaşandığı duruşmada sanık savunmaları, müştekilerin ifadeleri ile taraf avukatlarının beyanları dinlendi. Duruşmanın 5'inci gününde ara kararını açıklayan heyet, iş güvenliği uzmanı Aslı B'nin "yurt dışı çıkış yasağı" şeklindeki adli kontrolle tahliyesine, diğer tutuklu sanıkların mevcut hallerinin devamına hükmetti.
Heyet, ayrıca elektrik, inşaat, kimya ve makine mühendisleri ile yangın, iş güvenliği, patlayıcı madde ve bilişim alanlarında uzmanlardan oluşan bilirkişi heyetine dosyanın verilmesini karara bağladı.
Üçüncü duruşmada iki sanık tahliye edildi
Ferizli ilçesindeki salonda 10 Haziran'da görülen üçüncü duruşmada, ikinci celsede beyanı alınamayan müştekilerin kimlik tespitinin ardından ifadesine başvuruldu.
Mahkeme heyeti, tutuklu sanıklar sorumlu müdür Asiye A. ve ustabaşı Erşan Ö'nün "yurt dışı çıkış yasağı" şeklindeki adli kontrolle tahliyesine, diğer tutuklu sanıkların mevcut hallerinin devamına karar verdi.
Mahkemenin dördüncü duruşması, 13 Eylül'de görülecek. 7 kişilik bilirkişi heyetinin, raporunu dördüncü duruşmaya kadar mahkemeye sunması bekleniyor.
1K
11
0
Haber Oba Makarna Davasında Iş Güvenliği Uzmanına Hapis Cezası
Sakarya’nın Hendek ilçesinde 15 Eylül 2024'te OBA Makarna fabrikasında 5 kişinin öldüğü patlamaya ilişkin 1'i tutuklu 6 sanığa 3 yıl 4 ay ile 11 yıl 8 ay arasında hapis cezaları verildi.
Sakarya'nın Hendek ilçesinde geçen yıl 5 kişinin hayatını kaybettiği, 26 kişinin yaralandığı OBA Makarna fabrikasındaki patlamaya ilişkin 1'i tutuklu 6 kişinin yargılandığı davada karar verildi.
Sakarya 7. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki duruşmada, tutuklu sanık fabrika müdürü V.U, tutuksuz yargılanan elektrik bakım sorumlusu Y.T. ile hayatını kaybedenlerin bazı yakınları ve taraf avukatları hazır bulundu.
Patlamadan korunma dokümanı hazırlayıcısı İ.B. ise duruşmaya, bulunduğu ilden Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi'yle (SEGBİS) bağlandı.
Mütalaa açıklandı
Esas hakkındaki mütalaasını açıklayan cumhuriyet savcısı, fabrika müdürü V.U. ile tutuksuz iş güvenliği uzmanı D.T, patlamadan korunma dokümanı hazırlayıcısı İ.B, elektrik bakım sorumlusu Y.T. ve değirmen sorumlusu Ö.K'nin "taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan 2 yıldan 15'er yıla kadar, idari işler sorumlusu C.B'nin ise "taksirle bir kişinin ölümüne neden olma" suçundan 2 yıldan 6 yıla kadar hapsini, ayrıca V.U'nun tutukluluk halinin devamını talep etti.
Sanıklar beraat talep etti
Söz verilen sanık V.U, avukatının savunmasını kabul ettiğini dile getirerek, "Vicdanınıza bırakıyorum" dedi.
Sanık Y.T. de kendisinin değirmen bölümünde değil, makarna bölümünde elektrik sorumlusu olduğunu belirterek, beraatini istedi.
Sanık İ.B. de suçsuz olduğunu, patlamadan korunma dokümanını hazırlarken ortamın temizlenmesi gerektiğini yazdığını öne sürerek, "Dokümana uygun çalışılmamış. Tozlar temizlenseydi patlama olmayacaktı. Beraatimi istiyorum" savunmasını yaptı.
Sanık avukatları da mütalaayı kabul etmediklerini, yazılı savunmalarını tekrar ettiklerini belirterek, müvekkillerinin tahliyesini ve beraatini, heyet aksi kanaatteyse lehe olan hususların kullanılmasını istedi.
Son sözleri sorulan sanıklar, beraatlerini talep etti.
Kararını açıklayan heyet, "taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan sanıklar V.U. ve İ.B'yi 11 yıl 8'er ay, D.T. Y.T. ve Ö.K'yi 8 yıl 4'er ay hapis cezasına çarptırdı.
Heyet, "taksirle bir kişinin ölümüne neden olma" suçundan sanık C.B'ye 3 yıl 4 ay hapis cezası vererek, V.U'nun adli kontrol şartıyla tahliyesine hükmetti.
Kaynak:
688
3
0
Haber Bolu'daki Otel Yangını Davasında Karar Açıklandı
Bolu 1. Ağır Ceza Mahkemesince, Bolu Sosyal Bilimler Lisesi'nin spor salonunda özel olarak oluşturulan salonda görülen duruşmada, sanıklara son sözlerinin sorulmasının ardından mahkeme heyeti kararını açıkladı.
Heyet, tutuklu sanıklar otelin sahibi Halit Ergül, şirketin yönetim kurulu üyeleri Emine Murtezaoğlu Ergül, Elif Aras ve Ceyda Hacıbekiroğlu, otel müdürü Zeki Yılmaz, Gazelle Otel Genel Müdürü Ahmet Demir, otelin muhasebe müdürü Kadir Özdemir, otelin genel müdürü Emir Aras, Bolu Belediye Başkan Yardımcısı Sedat Gülener, İtfaiye Müdürü Vekili Kenan Coşkun ve itfaiye eri İrfan Acar'ı, 34 çocuğa karşı "olası kastla öldürme" suçundan 34'er kez müebbet hapis cezasına çarptırdı.
11 sanık ayrıca, yangında yaşamını yitiren 44 yetişkin yönünden 44'er kez "olası kastla öldürme" suçundan 24 yıl 11'er ay hapse çarptırıldı.
2 sanığın tutuklanmasına karar verildi
Heyet, "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma" suçundan muhasebe personeli Cemal Özer ve Mehmet Salun'u 22 yıl 3'er ay, LPG tesisatı bakım görevlileri Doğan Aydın ve Muharrem Şen ile iş güvenliği uzmanı Kübra Demir'i 21 yıl 4 ay 15'er gün, mutfak personeli Reşat Bölük, teknik personel şefi Tahsin Pekcan, teknik personel Hüseyin Özer, sertifikasyon şirketi yetkilisi Ali Ağaoğlu ve çalışanı Aleyna Beşinci, Mudurnu Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yetkilileri İbrahim Polat ve İsmail Karagöz, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Sırrı Köstereli, İl Özel İdaresi Genel Sekreter Yardımcısı Bünyamin Bal, eski Bolu İl Özel İdaresi Ruhsat ve Denetim Müdürü Mehmet Özel, İl Özel İdaresi Ruhsat ve Denetim Müdürü Yeliz Erdoğan'ı 21'er yıl, resepsiyon görevlisi Yiğithan Burak Çetin'i 12 yıl, teknik personel Bayram Ütkü'yü 18 yıl hapis cezasına çarptırdı.
Mahkeme heyeti, sanıklar mutfak personeli Faysal Yaver ve Enver Öztürk ile iş güvenliği uzmanı Ece Kayacan'ın beraatine hükmetti.
Hapis cezalarında "takdir indirimi" uygulamayan heyet, tutuklu sanıkların bu hallerinin devamına, İbrahim Polat ve İsmail Karagöz'ün tutuklanmasına, Doğan Aydın hakkında "konutu terk etmeme" şeklindeki adli kontrol tedbirinin uygulanmasına, bazı sanıklar hakkındaki diğer adli kontrol hükümlerinin devamına karar verdi.
Öte yandan, müştekiler karar açıklanırken alkış tuttu.
78 kişi hayatını kaybetmişti
Bolu Kartalkaya Kayak Merkezi'ndeki Grand Kartal Otel'de 21 Ocak'ta yangın çıkmış, 78 kişi hayatını kaybetmişti.
Kaynak:
2K
10
0
İş Kazası Kartalkaya'da büyük yangın: grand kartal oteli'nde 78 can kaybı, 55 yaralı
Bolu Kartalkaya Kayak Merkezi'ndeki 238 kişinin konakladığı otelde çıkan yangında 66 kişi 76 kişi 78 kişi yaşamını yitirdi. 51 kişi de yaralandı. Yaralılardan birinin durumunun ağır olduğu öğrenilirken şu ana kadar 17 vatandaş taburcu oldu. Gece yarısı başlayan yangın, otelin dış cephesinin ahşap kaplama olması nedeniyle hızla yayıldı. Otelde yangın kâbusunu yaşayanlar çarşafları birbirine bağlayıp pencerelerden sarkarak aşağıya inmeye çalıştı, yardım çağrısında bulundu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, faciaya ilişkin "Olayın aydınlatılması sorumlulardan hesap sorulması için gereken her türlü adım atılacaktır. Acımız büyük." dedi.
Türkiye’nin önemli kayak merkezlerinden 2 bin 200 rakımlı Kartalkaya’da Grand Kartal Oteli'nde yangın çıktı. Gece yarısı başlayan yangın, otelin dış kaplamalarının ahşap olmasıyla da hızla yayıldı.
İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, yangının meydana geldiği otelin 12 katlı ve 238 kayıtlı misafirin olduğunu açıkladı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, otelin 2021 ve 2024 yılında denetimlerinin yapıldığını ifade edip "Yangın yeterlilik ruhsatları talep edilmiş." dedi. Ersoy, "Bugüne kadar itfaiye tarafından yangın yeterliliği ile ilgili olumsuz bir durum tarafımıza yansımadı." dedi.
Ersoy, otelde iki adet yangın merdiveni olduğunu ifade etti.
Sömestr tatili nedeniyle doluluk oranının yüzde 80-90 oranında olduğu belirtilen, 237 kişinin konakladığı otelde alevlerin fark edilmesiyle 112 Acil Çağrı Merkezi’ne haber verildi. Binadan tahliye edilenler geçici olarak bölgede bulunan diğer otellere yerleştirildi.
İtfaiye ekiplerinin yangınla mücadelesi saatlerce sürdü.
Tunç, soruşturmanın titizlikle sürdürüldüğünü de belirtti.
Kaynak:
66 ÖLÜ 76 ÖLÜ 78 ÖLÜ 51 YARALI
Türkiye’nin önemli kayak merkezlerinden 2 bin 200 rakımlı Kartalkaya’da Grand Kartal Oteli'nde yangın çıktı. Gece yarısı başlayan yangın, otelin dış kaplamalarının ahşap olmasıyla da hızla yayıldı.İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, yangının meydana geldiği otelin 12 katlı ve 238 kayıtlı misafirin olduğunu açıkladı.
"İKİ ADET YANGIN MERDİVENİ VAR"
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, "Acımız büyük. 51 yaralımız var. Bunlardan bir tanesinin durumu ağır ve yoğun bakımda yatmakta. 17'sini taburcu ettik. Durumları iyi." dedi.Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, otelin 2021 ve 2024 yılında denetimlerinin yapıldığını ifade edip "Yangın yeterlilik ruhsatları talep edilmiş." dedi. Ersoy, "Bugüne kadar itfaiye tarafından yangın yeterliliği ile ilgili olumsuz bir durum tarafımıza yansımadı." dedi.
Ersoy, otelde iki adet yangın merdiveni olduğunu ifade etti.
"4 BAŞMÜFETTİŞ GÖREVLENDİRİLDİ"
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan da büyük bir üzüntü içinde olduklarını ifade ederek, "4 başmüfettişimizi görevlendirdik. Olayla ilgili ayrıntılı teftişlerine başlayacaklar" diye konuştu.ALEVLER HIZLA YAYILDI
12 katlı ahşap otelde restoran bölümünde başladığı belirlenen yangında alevler hızla yayıldı.Sömestr tatili nedeniyle doluluk oranının yüzde 80-90 oranında olduğu belirtilen, 237 kişinin konakladığı otelde alevlerin fark edilmesiyle 112 Acil Çağrı Merkezi’ne haber verildi. Binadan tahliye edilenler geçici olarak bölgede bulunan diğer otellere yerleştirildi.
İtfaiye ekiplerinin yangınla mücadelesi saatlerce sürdü.
YAŞAM ÇARŞAFLARI
Yangında, çarşafları birbirine bağlayıp pencerelerden sarkarak inmeye çalışan kişiler, cep telefonu kamerasıyla görüntülendi.SORUŞTURMA BAŞLATILDI
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, yangınla ilgili Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından adli soruşturma başlatılmış olup, 6 Cumhuriyet savcısının görevlendirildiğini duyurup 5 kişilik de bilirkişi heyeti oluşturulduğunu açıkladı.Tunç, soruşturmanın titizlikle sürdürüldüğünü de belirtti.
Kaynak:
336
0
2
Rehber Yazı Kafanı Kullan, Kaybetme
İnsan vücudu, hepsi de çeşitli amaçlar için tasarlanmış pek çok farklı parçadan oluşur; hareket, nefes alma, beslenme ve üreme bunlardan sadece birkaçıdır. Bu vücut parçaları amaç, şekil ve boyut bakımından önemli ölçüde çeşitlilik gösterir ve hepsi de bizim için farklı derecelerde önemlidir.
Vücudumuzla ilgili beni hayrete düşüren şey, inanılmaz derecede dirençli olmaları, ciddi hasarlarla ve hatta tamamen eksik parçalarla bile çalışabilmeleridir! Kafanın kendisi bile bazen imkansız gibi görünen yaralanmalara maruz kalabilir ve yine de işlevini yerine getirebilir, peki endişe nedir? Başımız için risk söz konusu çünkü "donanımımızın" en hayati parçası olan beynimizi barındırıyor.
Sinir ağımız
Beynimiz biyolojik süper bilgisayarımızdır. Karar verme süreçlerimizi yönlendirmeye yardımcı olmak için inanılmaz hızlarda binlerce bilgi parçasını işleyebilir. Bu şekilde, ideal bir dünyada kendimize ya da başkalarına zarar vermez ya da onları öldürmeyiz. Bunu beş duyumuzu (görme, koklama, tatma, dokunma ve görme) kullanarak yapar, bu da beyinde kimyasal süreçlerin ve reaksiyonların meydana gelmesine neden olur ve daha sonra bu duyulardan algılanan uyaranları fiziksel ve/veya zihinsel eylemlere ve tepkilere dönüştürebilir. Başka bir deyişle, duyular beynimize deşifre etmesi ya da "anlamlandırması" için bilgi verir. Bunun sonucu da nasıl hareket ettiğimizi, yaşadığımızı ve konuştuğumuzu etkiler.
Bu hayati donanıma gelebilecek herhangi bir zarar, kelime oyununu mazur görün, düşünülemez. Beyni olmayan bir insan, temelde çeşitli sistemler halinde organize olmuş, kendi başına "var olmak" dışında hiçbir şey yapamayan rastgele bir organik madde topluluğudur. Yine kendi bilgisayarınızı, tabletinizi ya da evinizdeki ve işyerinizdeki diğer elektronik cihazları kullandığınızı düşünün. Yapacakları tek şey, onlara ne yapmalarını söylediğinizdir. Yani, eğer onlara hiçbir şey yapmamalarını söylerseniz, elde edeceğiniz şey tam olarak budur. Beyin kafatası içinde yer aldığından, birkaç ince zar tipi katman dışında herhangi bir darbeye karşı gerçek bir " destek " yoktur. Bu zarlar beyin ile kafatası arasındaki katmandır. Kafatası, iskeletimizin geri kalanı gibi sert bir kemiktir. Sinirler ve kan damarları için birkaç küçük açıklık dışında, kafatası beyni tamamen çevreleyerek koruyucu bir kalkan görevi görür. Dolayısıyla, bu "doğal" korumaya rağmen, kafaya alınan tek bir darbe, beyin kafatası içinde basitçe "sarsıldığı" için kalıcı hasara (Tıbbi Terimlerde genellikle TBI veya Travmatik Beyin Hasarı olarak adlandırılır) neden olmasa bile birini öldürmek için yeterli olabilir.
Videoya bu YouTube bağlantısı üzerinden ulaşabilirsiniz,
Bu hiç akıllıca değil
Bunu okuyan bazılarınız, beyin hasarı farkındalığının bugün toplumumuzda, özellikle de spor dünyası söz konusu olduğunda, beyin sarsıntısı protokollerinin, beyin sarsıntısı ikamelerinin, yeni kafa korumasına ilişkin kuralların ve hatta futbol toplarına kafa atmanın ve ragbide fiziksel mücadelenin (belirli bir yaşın altındaki katılımcılar için) yasaklanmasıyla birlikte çok daha yaygın hale geldiğini fark etmişsinizdir.
Tüm bunlar, beyin sarsıntısının ve kafaya alınan darbelerin etkisinin ve bunun sonucunda beyin gelişimi üzerinde meydana gelebilecek kronik (uzun vadeli) etkinin artık büyük ölçüde anlaşılmış olmasından kaynaklanmaktadır. Bu yeni anlayış, tekrar tekrar meydana gelebilecek olaylar (futbol topuna kafa atmak, temas sporlarında kafaya darbe almak vb.) bir yana, tek bir darbenin bile beyinde yol açtığı potansiyel hasarı da içermektedir.
Temas sporları yaparken, başım başka bir kişinin dizine temas ettikten sonra beyin sarsıntısı geçirmiş biri olarak, hayatımın hiçbir anını hatırlamadığım beş dakikası olduğunu kesinlikle söyleyebilirim. Olayı hatırlamak için ne kadar uğraşırsam uğraşayım ya da olay sırasında orada olan insanlarla ne kadar tartışırsam tartışayım, gerçek bu. Sanki başka birinin başına gelmiş gibi hissediyorum ve bu da tahmin edebileceğiniz kadar rahatsız edici. Çok şanslıyım ki, bu çok kısa süreli hafıza kaybı dışında, şu ana kadar "uzun vadeli" bir sorunum yok gibi görünüyor.
Az önce bahsettiğim hafıza kaybının yanı sıra, beyin hasarı mağdurlarının davranışları büyük ölçüde değişebilir, bedensel koordinasyonu ve belirli motor fonksiyonları (konuşma, tuvaleti kullanma ve/veya uzuvlarını kullanma gibi) kontrol etme yeteneğini kaybedebilir, vücutta his kaybı ve diğer travmatik sorunlar yaşayabilir.
Morarma, kanama ve diğer sorunlar nedeniyle beyin şişerse, kafatası katı olduğundan ve bu nedenle esneyemediğinden, beyin kafatasına "baskı" yapabilir. Bu basıncın cerrahi müdahale dışında (birçok vakada) serbest bırakılmasının bir yolu olmadığından, bu durum kalıcı hasara neden olabilir ve bazı vakalarda beynin hiç çalışmamasına yol açabilir. Bu durum "beyin ölümü" olarak adlandırılabilir (beyin ölümünün dünyanın hangi bölgesinde yaşadığınıza ve çalıştığınıza bağlı olarak çok farklı kategorilere ayrılabileceğini unutmamanız önemlidir).
Beyindeki yaralanmaları bir kenara bıraksak bile, işçiler kafayla ilgili diğer yaralanmalardan ve sağlık sorunlarından kolayca muzdarip olabilirler; örneğin kısmen veya tamamen kör olabilir, bir veya iki gözünü ve kulağını kaybedebilir ve kafa travmasının bir sonucu olarak sayısız başka yıkıcı sonuçlardan muzdarip olabilirler (hatta aşırı durumlarda tüm kafanın kesilmesi bile olabilir). Modern tıp sürekli ilerliyor olsa da ve artık lazer göz ameliyatı ve işitme cihazları gibi şeylere sahip olsak da, günün sonunda bunlar sadece hafifletici önlemlerdir, sorunu kesin olarak çözmezler. Bu tıbbi müdahalelere güvenmek yerine, işyerlerimizde bu tür sonuçların ortaya çıkmasına en başta izin vermemek için elimizden gelenin en iyisini yapmalıyız. İşte bu noktada baş koruması bu önemli görevde hayati bir rol oynayabilir.
Baş koruyucuların tarihçesi
Normal günlük yaşamımızda artık kanıksadığımız pek çok şey gibi, baş korumasının tarihinide askeri köklere dayandırmak mümkündür. Savaş ve çatışma tarihinin çok erken dönemlerinde askerler, düşmanın uzuvlarını kaybetmiş ve diğer görünüşte feci yaralanmalara maruz kalmış olsa bile sizinle savaşmaya devam edebileceğini öğrendi. Ancak kafaya indirilen yeterince sert bir darbe genellikle düşmanı hemen yere serer - en azından "savaşta etkisiz" hale getirir - düşmanın sahip olduğu potansiyel boyut, güç, hız veya diğer avantajları ortadan kaldırır (David ve Goliath'ın hikayesini düşünün, küçük adam devi kafasına indirdiği tek bir darbe ile yener). Miğferler bu yüzden yaratılmıştır.
Günümüzün modern ordularında, mermi ve şarapnel gibi inanılmaz hızlı mermileri saptırmaya yardımcı olan ve/veya bıçaklı, künt ve diğer el silahlarını kullanan düşman savaşçıların yaralamalarına karşı bir bariyer sağlayan "balistik", "taktik" ve diğer çeşitli kask türleri bulunmaktadır. Bu ultra-modern tasarımlar Kevlar, Twaron (ısıya dayanıklı sentetik bir elyaf) ve diğer daha gizli "gelişmiş malzemeler ve maddeler" dahil olmak üzere çeşitli malzemelerden yapılmıştır. Ancak başlangıçta; kafaya takılan ve temel metaller, deri ve diğer hayvan derileri/ürünleri ve diğer malzemelerden yapılan çok basit koruyucular olarak ortaya çıkmışlardır.
Askeri sahneden uzakta, baş koruması 19. yüzyılın sonlarında işyerlerinde çeşitli şekillerde kullanılmaya başlandı. Takdir edeceğiniz gibi, bu ilk tasarımlar dünyadaki en rahat ya da etkili tasarımlar değildi; tıpkı ilk askeri muadilleri gibi genellikle deri, ahşap ve diğer malzemelerden yapılıyorlardı.
Ancak bu malzemeler ve teknoloji geliştikçe ve evrim geçirdikçe, işçilerin kafalarını korumak için her şey çok daha iyi hale geldi. İlk tam yapılı alüminyum baretler üretilmeden önce, daha yüksek bir koruma seviyesi için bu "tasarımların" iç kısmına çelik plakalar gibi metal kaplamalar eklenmeye başlandı. Bu durum kısa süre sonra yerini plastik enjeksiyon kalıplama teknolojilerine bıraktı. Günümüzde, diğerlerinin yanı sıra sentetik elyaf çeşitleri, polimerler, polietilen ve reçine gibi daha gelişmiş malzemelere sahibiz.
Malzeme teknolojisindeki bu gelişmenin yanı sıra, baş koruması da kullanıcıya başka faydalar sunacak şekilde gelişmiştir. Birçok baş koruma çözümü artık çene kayışlarına ve diğer sabitleme araçlarına sahiptir ve genellikle çalışanların kafalarının çeşitli boyutlarını ve şekillerini dikkate alabilmek için ayarlanabilir. Bu ayarlanabilirlik, bazı durumlarda iç dolgunun dahil edilmesiyle birlikte, kullanıcıya daha fazla konfor sağlamıştır. Tahmin edebileceğiniz gibi, bu konfor faktörü, bir seferde birkaç saat boyunca Baş Koruması takması beklenen çalışanlar için kesinlikle öncelikler listesinde üst sıralarda yer almaktadır.
Baş korumasına dahil edilebilecek diğer ek koruma ve avantajlar arasında kulak koruyucuların, kişisel gaz monitörlerinin, göz korumasının ve iletişim için telsiz gibi diğer cihaz ve ekipmanların takılması için baret kenarındaki yuvalar yer alabilir.
Kültür için bir örnek
Güvenlik ve işyerinin birçok yönü gibi, işgücümüz için baş korumasına karar verirken dikkate almamız gereken birçok faktör ve husus vardır. Genel bir risk değerlendirme yaklaşımında, işyerimizdeki tehlikeler ve riskler; mevcut kontrol önlemleri ve bunların etkinliği; hangi işin, nerede, nasıl ve kim tarafından yapıldığı gibi bakılması ve analiz edilmesi gereken olağan faktörler vardır.
Bununla birlikte başka hususlar da vardır. Farklı ülkelerde baş koruma önlemleri için farklı yasal ve düzenleyici gereklilikler söz konusudur ve ayrıca sözleşme gerekliliklerini ve standartlarını da (müşteri/yüklenici ilişkisi dahilinde) dikkate almamız gerekebilir. Günümüzün modern dünyasında, bir işçinin dini inancı da artık ciddiyetle dikkate alınması gereken bir husustur. Bu biraz yasal bir sorun haline gelebilir, bu nedenle ne işçinin inançlarıda ilgili yasaların tehlikeye atılmaması için büyük özen gösterilmelidir. Çok açık konuşayım, bu konuda dinin kendisi hakkında iyi ya da kötü bir fikrim yok, birçok ülkede yaşamış ve birçok kültür ve halkı deneyimlemiş biri olduğumu düşünürseniz. Ben sadece Güvenlik bakış açısından konuşuyorum.
Size linkini verdiğim aşağıdaki makalede Kanada'da bir işçinin baret takmaya devam ederken başörtüsünü nasıl taktığı anlatılmaktadır ( ).
Yasaların kendi içinde, dini gerekçelerle baş koruması kullanımına bazı muafiyetler de olabilir. Bunlar şunları içerebilir:
Sonuç olarak
Dünyada mevcut sayısız farklı baş koruma önlemi türünü ve bunların işgücüne potansiyel fayda ve avantajlarını tartışan pek çok bilgi vardır. Bu bilgileri "sonsuza kadar" (başka bir deyişle, tekrar tekrar) tekrarlamak yerine, umarım bugünkü makale size baş korumasının ilk olarak nasıl geliştiği; işyeri güvenlik önlemlerimizin geri kalanı gibi nasıl geliştiği ve iyileştirildiği konusunda biraz daha fazla fikir, bilgi ve anlayış kazandırmıştır; ve şimdi siz ve iş arkadaşlarınız için hangi baş koruma çözümlerinin uygun olduğuna karar verirken göz önünde bulundurmanız gerekebilecek daha az "düşünülmüş", ancak aynı derecede önemli faktörlerden bazılarını dikkate almanıza olanak tanır. Her zaman olduğu gibi, başınızı sağlam bir şekilde omuzlarınızın üzerinde tutabilmeniz için uzmanlardan, baş koruma tedarikçilerinden, yerel uygulayıcı otoritenizden, endüstri standartlarından ve "en iyi uygulamalardan" mümkün olduğunca çok tavsiye ve rehberlik alın.
Kaynak:
Vücudumuzla ilgili beni hayrete düşüren şey, inanılmaz derecede dirençli olmaları, ciddi hasarlarla ve hatta tamamen eksik parçalarla bile çalışabilmeleridir! Kafanın kendisi bile bazen imkansız gibi görünen yaralanmalara maruz kalabilir ve yine de işlevini yerine getirebilir, peki endişe nedir? Başımız için risk söz konusu çünkü "donanımımızın" en hayati parçası olan beynimizi barındırıyor.
Sinir ağımız
Beynimiz biyolojik süper bilgisayarımızdır. Karar verme süreçlerimizi yönlendirmeye yardımcı olmak için inanılmaz hızlarda binlerce bilgi parçasını işleyebilir. Bu şekilde, ideal bir dünyada kendimize ya da başkalarına zarar vermez ya da onları öldürmeyiz. Bunu beş duyumuzu (görme, koklama, tatma, dokunma ve görme) kullanarak yapar, bu da beyinde kimyasal süreçlerin ve reaksiyonların meydana gelmesine neden olur ve daha sonra bu duyulardan algılanan uyaranları fiziksel ve/veya zihinsel eylemlere ve tepkilere dönüştürebilir. Başka bir deyişle, duyular beynimize deşifre etmesi ya da "anlamlandırması" için bilgi verir. Bunun sonucu da nasıl hareket ettiğimizi, yaşadığımızı ve konuştuğumuzu etkiler.
Bu hayati donanıma gelebilecek herhangi bir zarar, kelime oyununu mazur görün, düşünülemez. Beyni olmayan bir insan, temelde çeşitli sistemler halinde organize olmuş, kendi başına "var olmak" dışında hiçbir şey yapamayan rastgele bir organik madde topluluğudur. Yine kendi bilgisayarınızı, tabletinizi ya da evinizdeki ve işyerinizdeki diğer elektronik cihazları kullandığınızı düşünün. Yapacakları tek şey, onlara ne yapmalarını söylediğinizdir. Yani, eğer onlara hiçbir şey yapmamalarını söylerseniz, elde edeceğiniz şey tam olarak budur. Beyin kafatası içinde yer aldığından, birkaç ince zar tipi katman dışında herhangi bir darbeye karşı gerçek bir " destek " yoktur. Bu zarlar beyin ile kafatası arasındaki katmandır. Kafatası, iskeletimizin geri kalanı gibi sert bir kemiktir. Sinirler ve kan damarları için birkaç küçük açıklık dışında, kafatası beyni tamamen çevreleyerek koruyucu bir kalkan görevi görür. Dolayısıyla, bu "doğal" korumaya rağmen, kafaya alınan tek bir darbe, beyin kafatası içinde basitçe "sarsıldığı" için kalıcı hasara (Tıbbi Terimlerde genellikle TBI veya Travmatik Beyin Hasarı olarak adlandırılır) neden olmasa bile birini öldürmek için yeterli olabilir.
İşyerinde meydana gelen ve sonucu bir "beyin hasarı" olan olayların sadece mağdurun kendisi üzerinde değil, aileleri, arkadaşları, iş arkadaşları ve diğerleri üzerinde de yıkıcı bir etkisi vardır. Küçük bir çocuğu olan ve daha önce hiç çalışmamış bir ebeveyn düşünün, birdenbire sadece iş hayatına atılmak için gerekli bilgi ve becerileri öğrenmeye çalışmak zorunda kalmıyor - bir yandan çocuğuna bakıp büyütürken bir yandan da artık kendine bakamayacak bir yetişkine bakmak zorunda kalıyor. Bu makaleyi okuyan herkesi Hong Kong MTR Corporation tarafından hazırlanan "İnşaat Güvenliği Filmi - Ailenizin Size İhtiyacı Var" adlı güvenlik videosunu izlemeye davet ediyorum. Tasvir ettikleri gerçekçi senaryo tam olarak budur.
Videoya bu YouTube bağlantısı üzerinden ulaşabilirsiniz,
Bu hiç akıllıca değil
Bunu okuyan bazılarınız, beyin hasarı farkındalığının bugün toplumumuzda, özellikle de spor dünyası söz konusu olduğunda, beyin sarsıntısı protokollerinin, beyin sarsıntısı ikamelerinin, yeni kafa korumasına ilişkin kuralların ve hatta futbol toplarına kafa atmanın ve ragbide fiziksel mücadelenin (belirli bir yaşın altındaki katılımcılar için) yasaklanmasıyla birlikte çok daha yaygın hale geldiğini fark etmişsinizdir.
Tüm bunlar, beyin sarsıntısının ve kafaya alınan darbelerin etkisinin ve bunun sonucunda beyin gelişimi üzerinde meydana gelebilecek kronik (uzun vadeli) etkinin artık büyük ölçüde anlaşılmış olmasından kaynaklanmaktadır. Bu yeni anlayış, tekrar tekrar meydana gelebilecek olaylar (futbol topuna kafa atmak, temas sporlarında kafaya darbe almak vb.) bir yana, tek bir darbenin bile beyinde yol açtığı potansiyel hasarı da içermektedir.
Temas sporları yaparken, başım başka bir kişinin dizine temas ettikten sonra beyin sarsıntısı geçirmiş biri olarak, hayatımın hiçbir anını hatırlamadığım beş dakikası olduğunu kesinlikle söyleyebilirim. Olayı hatırlamak için ne kadar uğraşırsam uğraşayım ya da olay sırasında orada olan insanlarla ne kadar tartışırsam tartışayım, gerçek bu. Sanki başka birinin başına gelmiş gibi hissediyorum ve bu da tahmin edebileceğiniz kadar rahatsız edici. Çok şanslıyım ki, bu çok kısa süreli hafıza kaybı dışında, şu ana kadar "uzun vadeli" bir sorunum yok gibi görünüyor.
Az önce bahsettiğim hafıza kaybının yanı sıra, beyin hasarı mağdurlarının davranışları büyük ölçüde değişebilir, bedensel koordinasyonu ve belirli motor fonksiyonları (konuşma, tuvaleti kullanma ve/veya uzuvlarını kullanma gibi) kontrol etme yeteneğini kaybedebilir, vücutta his kaybı ve diğer travmatik sorunlar yaşayabilir.
Morarma, kanama ve diğer sorunlar nedeniyle beyin şişerse, kafatası katı olduğundan ve bu nedenle esneyemediğinden, beyin kafatasına "baskı" yapabilir. Bu basıncın cerrahi müdahale dışında (birçok vakada) serbest bırakılmasının bir yolu olmadığından, bu durum kalıcı hasara neden olabilir ve bazı vakalarda beynin hiç çalışmamasına yol açabilir. Bu durum "beyin ölümü" olarak adlandırılabilir (beyin ölümünün dünyanın hangi bölgesinde yaşadığınıza ve çalıştığınıza bağlı olarak çok farklı kategorilere ayrılabileceğini unutmamanız önemlidir).
Beyindeki yaralanmaları bir kenara bıraksak bile, işçiler kafayla ilgili diğer yaralanmalardan ve sağlık sorunlarından kolayca muzdarip olabilirler; örneğin kısmen veya tamamen kör olabilir, bir veya iki gözünü ve kulağını kaybedebilir ve kafa travmasının bir sonucu olarak sayısız başka yıkıcı sonuçlardan muzdarip olabilirler (hatta aşırı durumlarda tüm kafanın kesilmesi bile olabilir). Modern tıp sürekli ilerliyor olsa da ve artık lazer göz ameliyatı ve işitme cihazları gibi şeylere sahip olsak da, günün sonunda bunlar sadece hafifletici önlemlerdir, sorunu kesin olarak çözmezler. Bu tıbbi müdahalelere güvenmek yerine, işyerlerimizde bu tür sonuçların ortaya çıkmasına en başta izin vermemek için elimizden gelenin en iyisini yapmalıyız. İşte bu noktada baş koruması bu önemli görevde hayati bir rol oynayabilir.
Baş koruyucuların tarihçesi
Normal günlük yaşamımızda artık kanıksadığımız pek çok şey gibi, baş korumasının tarihinide askeri köklere dayandırmak mümkündür. Savaş ve çatışma tarihinin çok erken dönemlerinde askerler, düşmanın uzuvlarını kaybetmiş ve diğer görünüşte feci yaralanmalara maruz kalmış olsa bile sizinle savaşmaya devam edebileceğini öğrendi. Ancak kafaya indirilen yeterince sert bir darbe genellikle düşmanı hemen yere serer - en azından "savaşta etkisiz" hale getirir - düşmanın sahip olduğu potansiyel boyut, güç, hız veya diğer avantajları ortadan kaldırır (David ve Goliath'ın hikayesini düşünün, küçük adam devi kafasına indirdiği tek bir darbe ile yener). Miğferler bu yüzden yaratılmıştır.
Günümüzün modern ordularında, mermi ve şarapnel gibi inanılmaz hızlı mermileri saptırmaya yardımcı olan ve/veya bıçaklı, künt ve diğer el silahlarını kullanan düşman savaşçıların yaralamalarına karşı bir bariyer sağlayan "balistik", "taktik" ve diğer çeşitli kask türleri bulunmaktadır. Bu ultra-modern tasarımlar Kevlar, Twaron (ısıya dayanıklı sentetik bir elyaf) ve diğer daha gizli "gelişmiş malzemeler ve maddeler" dahil olmak üzere çeşitli malzemelerden yapılmıştır. Ancak başlangıçta; kafaya takılan ve temel metaller, deri ve diğer hayvan derileri/ürünleri ve diğer malzemelerden yapılan çok basit koruyucular olarak ortaya çıkmışlardır.
Askeri sahneden uzakta, baş koruması 19. yüzyılın sonlarında işyerlerinde çeşitli şekillerde kullanılmaya başlandı. Takdir edeceğiniz gibi, bu ilk tasarımlar dünyadaki en rahat ya da etkili tasarımlar değildi; tıpkı ilk askeri muadilleri gibi genellikle deri, ahşap ve diğer malzemelerden yapılıyorlardı.
Ancak bu malzemeler ve teknoloji geliştikçe ve evrim geçirdikçe, işçilerin kafalarını korumak için her şey çok daha iyi hale geldi. İlk tam yapılı alüminyum baretler üretilmeden önce, daha yüksek bir koruma seviyesi için bu "tasarımların" iç kısmına çelik plakalar gibi metal kaplamalar eklenmeye başlandı. Bu durum kısa süre sonra yerini plastik enjeksiyon kalıplama teknolojilerine bıraktı. Günümüzde, diğerlerinin yanı sıra sentetik elyaf çeşitleri, polimerler, polietilen ve reçine gibi daha gelişmiş malzemelere sahibiz.
Malzeme teknolojisindeki bu gelişmenin yanı sıra, baş koruması da kullanıcıya başka faydalar sunacak şekilde gelişmiştir. Birçok baş koruma çözümü artık çene kayışlarına ve diğer sabitleme araçlarına sahiptir ve genellikle çalışanların kafalarının çeşitli boyutlarını ve şekillerini dikkate alabilmek için ayarlanabilir. Bu ayarlanabilirlik, bazı durumlarda iç dolgunun dahil edilmesiyle birlikte, kullanıcıya daha fazla konfor sağlamıştır. Tahmin edebileceğiniz gibi, bu konfor faktörü, bir seferde birkaç saat boyunca Baş Koruması takması beklenen çalışanlar için kesinlikle öncelikler listesinde üst sıralarda yer almaktadır.
Baş korumasına dahil edilebilecek diğer ek koruma ve avantajlar arasında kulak koruyucuların, kişisel gaz monitörlerinin, göz korumasının ve iletişim için telsiz gibi diğer cihaz ve ekipmanların takılması için baret kenarındaki yuvalar yer alabilir.
Kültür için bir örnek
Güvenlik ve işyerinin birçok yönü gibi, işgücümüz için baş korumasına karar verirken dikkate almamız gereken birçok faktör ve husus vardır. Genel bir risk değerlendirme yaklaşımında, işyerimizdeki tehlikeler ve riskler; mevcut kontrol önlemleri ve bunların etkinliği; hangi işin, nerede, nasıl ve kim tarafından yapıldığı gibi bakılması ve analiz edilmesi gereken olağan faktörler vardır.
Bununla birlikte başka hususlar da vardır. Farklı ülkelerde baş koruma önlemleri için farklı yasal ve düzenleyici gereklilikler söz konusudur ve ayrıca sözleşme gerekliliklerini ve standartlarını da (müşteri/yüklenici ilişkisi dahilinde) dikkate almamız gerekebilir. Günümüzün modern dünyasında, bir işçinin dini inancı da artık ciddiyetle dikkate alınması gereken bir husustur. Bu biraz yasal bir sorun haline gelebilir, bu nedenle ne işçinin inançlarıda ilgili yasaların tehlikeye atılmaması için büyük özen gösterilmelidir. Çok açık konuşayım, bu konuda dinin kendisi hakkında iyi ya da kötü bir fikrim yok, birçok ülkede yaşamış ve birçok kültür ve halkı deneyimlemiş biri olduğumu düşünürseniz. Ben sadece Güvenlik bakış açısından konuşuyorum.
Bir çalışanın bireysel dini inancıyla ilgili bu faktör, çözümün basitçe çalışanları baş korumasına ihtiyaç duyulmayan işyerlerine, departmanlara, sahalara, faaliyetlere vb. taşımak olabileceği anlamına gelebilir. Alternatif olarak, başörtüsü, tudong ve diğer baş örtüleri sağlanan baş korumasının altına takılabilir. Aslında, bu baş örtülerinin kendilerinde, örneğin yanmaz/yangına dayanıklı malzemelerden yapılmış olanlar gibi güvenlik önlemleri tasarlanabilir.
Size linkini verdiğim aşağıdaki makalede Kanada'da bir işçinin baret takmaya devam ederken başörtüsünü nasıl taktığı anlatılmaktadır ( ).
Yasaların kendi içinde, dini gerekçelerle baş koruması kullanımına bazı muafiyetler de olabilir. Bunlar şunları içerebilir:
- Birleşik Krallık'ta türban takan Sihler için Sağlık ve Güvenlik İdaresi tarafından uygulanan yasalarda bulunanlar ( )
- Amerika Birleşik Devletleri'nin OSHA (Mesleki Güvenlik ve Sağlık İdaresi) gereklilikleri kapsamında daha geniş bir muafiyet ( )
Sonuç olarak
Dünyada mevcut sayısız farklı baş koruma önlemi türünü ve bunların işgücüne potansiyel fayda ve avantajlarını tartışan pek çok bilgi vardır. Bu bilgileri "sonsuza kadar" (başka bir deyişle, tekrar tekrar) tekrarlamak yerine, umarım bugünkü makale size baş korumasının ilk olarak nasıl geliştiği; işyeri güvenlik önlemlerimizin geri kalanı gibi nasıl geliştiği ve iyileştirildiği konusunda biraz daha fazla fikir, bilgi ve anlayış kazandırmıştır; ve şimdi siz ve iş arkadaşlarınız için hangi baş koruma çözümlerinin uygun olduğuna karar verirken göz önünde bulundurmanız gerekebilecek daha az "düşünülmüş", ancak aynı derecede önemli faktörlerden bazılarını dikkate almanıza olanak tanır. Her zaman olduğu gibi, başınızı sağlam bir şekilde omuzlarınızın üzerinde tutabilmeniz için uzmanlardan, baş koruma tedarikçilerinden, yerel uygulayıcı otoritenizden, endüstri standartlarından ve "en iyi uygulamalardan" mümkün olduğunca çok tavsiye ve rehberlik alın.
Kaynak:
